Ποιο είναι το χειρότερο από όλα τα δεινά που έπληξαν τη χώρα

Γράφει ο  Λουκάς Τσούκαλης, επισκέπτης καθηγητής στο  Χάρβαρντ
http://www.kathimerini.gr

Σ​​κέφτομαι μερικές φορές ποιο ήταν το χειρότερο από όλα τα δεινά που έπληξαν τη χώρα τα τελευταία χρόνια: ένας καταιγισμός αρνητικών εξελίξεων που μας σπρώχνει ολοένα και περισσότερο προς τα κάτω, ένας συνεχής φαύλος κύκλος.

Είναι, άραγε, η μεγάλη υποβάθμιση του βιοτικού μας επιπέδου το χειρότερο που μας συνέβη; Σε σταθερές τιμές, το εθνικό προϊόν έχει ήδη πάει πίσω στο 1999. Και επειδή οι μέσοι όροι δεν λένε συνήθως ούτε καν τη μισή αλήθεια, αυτή η απώλεια σχεδόν δύο δεκαετιών για τον μέσο Ελληνα κρύβει πολλές χιλιάδες ατομικές και οικογενειακές τραγωδίες, σε μια χώρα με μεγάλες ανισότητες, της οποίας, τώρα πλέον, ένα σημαντικό κομμάτι της μεσαίας τάξης καταρρέει. Ο ψυχρός οικονομολόγος θα μας θυμίσει, βεβαίως, ότι το βιοτικό μας επίπεδο πριν από την κρίση ήταν εν μέρει πλαστό, μια μεγάλη φούσκα με δανεικά. Και θα έχει απόλυτο δίκιο. Οι φούσκες, όπως γνωρίζουμε, δεν κρατάνε πολύ.

Μήπως είναι η μεγάλη ανεργία, κυρίως των νέων, που θα πάρει χρόνια για να εξαλειφθεί, αφήνοντας ένα σημαντικό κομμάτι της κοινωνίας μας χωρίς την προοπτική να έχει (ποτέ;) την ικανοποίηση και το εισόδημα που μπορεί να προσφέρει μια σχεδόν κανονική δουλειά; Ή μήπως είναι η νέα μεγάλη μετανάστευση που οδηγεί πολλά από τα καλύτερα μυαλά της χώρας και τα πιο δυναμικά μέλη της κοινωνίας μας, κυρίως τους νέους, να αναζητούν το μέλλον τους εκτός συνόρων; Οι επιπτώσεις αυτής της νέας μετανάστευσης θα είναι μεγάλες και μακροχρόνιες για την Ελλάδα. Πόσοι, αν και πότε, θα γυρίσουν;

Ή μήπως είναι ακόμα χειρότερο δεινό η συνεχής υποβάθμιση της ποιότητας ζωής και των δημοκρατικών μας θεσμών; Αν και πάλι καλά, να λέμε. Ποιος θα περίμενε ότι η δημοκρατία μας θα άντεχε, έστω και με τις όποιες εκπτώσεις, το τεράστιο σοκ των τελευταίων χρόνων; Μέσα σε αυτήν τη γενικευμένη υποβάθμιση περιλαμβάνεται και η υποβάθμιση της παιδείας. Για το μέγεθός της, η χώρα μας ανέκαθεν παράγει εντυπωσιακά μεγάλο αριθμό καταξιωμένων επιστημόνων, πνευματικών ανθρώπων και ικανότατων στελεχών, ενώ ο μέσος όρος αυτών που βγαίνουν από τα σχολεία και τα πανεπιστήμιά μας είναι σχετικά χαμηλός.

Το δείχνουν και οι διεθνείς κατατάξεις, όπως της Πίζας. Χώρα των άκρων ήταν και παραμένει η Ελλάδα. Αλλά τώρα το πρόβλημα γίνεται οξύτερο, γιατί οι καλοί φεύγουν ολοένα και περισσότεροι, ενώ αρκετοί που μένουν τείνουν να μετατρέψουν τη μετριότητα σε ιδεολογία.

Μας πήρε πολλά χρόνια για να μπορέσει η Ελλάδα να καταστεί υποκείμενο και όχι απλώς αντικείμενο της ευρωπαϊκής και της διεθνούς διπλωματίας. Η ένταξη στην οργανωμένη ευρωπαϊκή οικογένεια υπήρξε το σύμβολο αυτής της αλλαγής και ο καταλύτης. Και τώρα γυρνάμε πάλι πίσω, πολύ πίσω. Οι Ευρωπαίοι εταίροι μάς συμπεριφέρονται πλέον ως προβληματική χώρα, με δυσλειτουργικό κράτος (και πολιτικό σύστημα) που όμως δεν θα ήθελαν να μετατραπεί σε αποτυχημένο κράτος, ιδιαίτερα στη σημερινή συγκυρία στην περιοχή μας. Και έτσι έχουν αποφασίσει να δημιουργήσουν ένα ειδικό καθεστώς για μας, ένα είδος καραντίνας.

Δεν ξέρεις με ποιους να θυμώσεις περισσότερο: με τις εμμονές και την αλαζονεία των εταίρων μας (τουλάχιστον μερικών από αυτούς), ή με τους δικούς μας πολιτικούς και όλους εμάς συλλογικά που οδηγήσαμε τη χώρα σε χρεοκοπία και γενικευμένη αναξιοπιστία; Να θυμώσεις με τους έξω που επιμένουν σε εξωπραγματικούς όρους αλλεπάλληλων μνημονίων, ή με τους δικούς μας που παραμένουν ανίκανοι να συμφωνήσουν σε ένα εθνικό και ρεαλιστικό σχέδιο εξόδου από την κρίση;

Να εξοργιστείς με το νέο υπερταμείο και τη διεθνή επιτροπεία της χώρας μας στο διηνεκές, ή με την κακοδιαχείριση της δημόσιας περιουσίας σε διακομματική βάση για δεκαετίες; Δεν έχει νόημα να κουνάς το δάχτυλο στους άλλους, αν εσύ ο ίδιος αρνείσαι να κοιταχτείς στον καθρέφτη. Αλλά ο φτηνός πατριωτισμός ήταν ανέκαθεν το έσχατο καταφύγιο των απατεώνων. Διαθέτει δυστυχώς αρκετούς η χώρα – και δεν είναι η μόνη.

Και έτσι προσπαθούμε να πορευτούμε στην παρατεταμένη κρίση, ή μάλλον στην αρχή βουλιάζαμε και τώρα σερνόμαστε. Το πολιτικό μας σύστημα δείχνει μιαν απίστευτη ικανότητα να αναπαράγει όλα τα αρνητικά του στοιχεία. Τελικά, το χειρότερο θα ήταν αν οι περισσότεροι συμβιβαστούμε με την άποψη ότι η χώρα δεν μπορεί να αλλάξει, αποδεχόμενοι συνάμα τον ρόλο του προβληματικού ανήλικου σε μια ευρωπαϊκή οικογένεια σε κρίση. Και όσοι μπορούν να φύγουν, καλή τους τύχη. Από το δικό μας αδιέξοδο δεν θα μας βγάλουν όσα μνημόνια και αν υπογράψουμε, όσοι επίτροποι και τρόικες και αν έρθουν. Αλλωστε δεν έδειξαν υπερβολική σοφία μέχρι σήμερα. Σίγουρα θα χρειαστούμε κατανόηση και αλληλεγγύη από τους εταίρους. Πρώτα όμως θα πρέπει εμείς να σταθούμε αντιμέτωποι με τα δικά μας προβλήματα και αδυναμίες. Υστερα από τόσα ψέματα που ειπώθηκαν, θα αντέξουμε κάποτε το βάρος της δικής μας αλήθειας;

Offshore, πώς πρόλαβαν να «ξεπλυθούν» όσοι έπρεπε...

Θέατρο σκιών με την τροπολογία για τις offshore

 

Σε κλίμα έντασης, και με τη ΝΔ να αποχωρεί καταγγέλλοντας εμπαιγμό, η συζήτηση στη Βουλή για την ήδη αμφιλεγόμενη κυβερνητική τροπολογία που ακυρώνει την επίμαχη ρύθμιση για τις υπεράκτιες εταιρείες των πολιτικών - Το παρασκήνιο στο Μαξίμου - Πώς πρόλαβαν να «ξεπλυθούν» όσοι έπρεπε...

Το πρωί της Τετάρτης, λίγο πριν από τις 9 π.μ. παίχτηκε το τελευταίο υποτίθεται επεισόδιο ενός πολιτικού σίριαλ που εξέθεσε την κυβέρνηση των ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ. Τελευταίο επεισόδιο μέχρι το… επόμενο δηλαδή, καθώς το φλέγον ζήτημα των offshore των πολιτικών δύσκολα θα κλείσει εδώ, με την κατάθεση και ψήφιση δηλαδή της τροπολογίας που δίνει «περίοδο χάριτος» μόλις δύο μηνών και προβλέπει την καθολική απαγόρευση συμμετοχής σε ξένες εταιρείες (όχι μόνο υπεράκτιες) για πολιτικά πρόσωπα και συγγενείς τους.


Σε κάθε περίπτωση, η κόντρα στη Βουλή το μεσημέρι της Τετάρτης ήταν σφοδρή. Και ό,τι δεν κατάφερε να κάνει η αξιωματική αντιπολίτευση (αφού η Νέα Δημοκρατία δεν συμμετείχε στη διαδικασία), το έκανε ο Σταύρος Θεοδωράκης. Ο επικεφαλής του Ποταμιού συγκρούστηκε μετωπικά με τον Αλέξη Τσίπρα, με τους δυο τους να επιδίδονται σε ένα… μπρα-ντε-φερ δηλώσεων. «Η διάταξη είναι ή προϊόν πονηρής επεξεργασίας ή είναι προϊόν ασχετοσύνης», τόνισε ο κ. Θεοδωράκης και κάλεσε, δε, την κυβέρνηση είτε να επιμείνει στην αρχική διάταξη είτε να ζητήσει συγγνώμη. Αναρωτήθηκε, μάλιστα, αν «και η «Αυγή» που έγραψε ότι η κυβέρνηση είναι offside όργανο της αντιπολίτευσης;».

Από την πλευρά του, ο κ. Τσίπρας χωρίς να δίνει καμία ουσιαστική απάντηση στο γιατί άλλαξε η νομοθεσία του 2010 αρκούμενος απλά στο επιχείρημα ότι ήταν «έωλη», ανάλωσε το μεγαλύτερο μέρος της παρέμβασής του στην απόφαση της ΝΔ να αποχωρήσει από τη συζήτηση. Αρκέστηκε να μιλήσει μόνο για «βελτιστοποίηση» της διάταξης του άρθρου 178 του πολυνομοσχεδίου λέγοντας ότι ίσως έγινε και κατά τρόπο υπερβολικό παραδεχόμενος εμμέσως ότι η αρχική διάταξη ήταν προβληματική. «Ερχόμαστε για να μην υπάρξει καμία σκιά στο πολιτικό σύστημα που καλλιέργησε ο άκρατος λαϊκισμός και φέρνουμε μια βελτιστοποίηση της προηγούμενης ρύθμισης με απόλυτο τρόπο κάποιοι θα πουν υπερβολικό. Μόνο με υπερβολές μπορεί να απαντήσει κανείς στη λάσπη και την χυδαιότητα κι αυτό γιατί δεν μπορούμε να ανεχθούμε ως πολιτικό σύστημα άλλη μια πληγή» είπε χαρακτηριστικά ο κ. Τσίπρας.

 Το απόγευμα της Τρίτης, η κυβερνητική εκπρόσωπος Ολγα Γεροβασίλη επιχείρησε να δώσει ένα θεαματικό τέλος στην ιστορία με την πολύκροτη ρύθμιση που είχε ψηφιστεί από την κυβερνητική πλειοψηφία μαζί με το πολυνομοσχέδιο και επέτρεπε σε πολιτικούς – σε ποιους άραγε; – να συμμετέχουν σε offshore. Ανακοίνωσε λοιπόν την κατάθεση τροπολογίας σύμφωνα με την οποία απαγορεύεται στα πολιτικά πρόσωπα και στους συγγενείς τους να έχουν οποιαδήποτε συμμετοχή σε ξένες εταιρείες, ακόμα και τις πλέον νόμιμες, στις οποίες ο κάθε πολίτης έχει δικαίωμα, αν θέλει, να κατέχει μετοχές.

Αντισυνταγματικό, όπως ξεκαθαρίζουν νομικοί κύκλοι; Αντιβαίνει στο ευρωπαϊκό κεκτημένο που ορίζει την ελεύθερη κίνηση κεφαλαίων, όπως υπενθυμίζουν άλλοι; Θα καταπέσει στα ανώτατα δικαστήρια, όπως προειδοποιούν οι περισσότεροι; Σίγουρα η κατατεθείσα τροπολογία είναι ένας μαξιμαλιστικός και μάλλον ασύμμετρος τρόπος να ξεφύγει το Μαξίμου από την κριτική για την αδικαιολόγητη διάταξη με τις offshore και τις αιτιάσεις για συγκαλύψεις πολιτικών προσώπων και παροχής προνομίων στο πολιτικό προσωπικό. Η κριτική είχε έρθει ακόμα και από την κομματική «Αυγή» και το πρωτοσέλιδό της περί κυβερνητικού οφσάιντ.

Σύμφωνα με τα «ΝΕΑ», παράγοντες του Μαξίμου αρνήθηκαν πως η «Αυγή» λειτούργησε σε συντονισμό με την κυβέρνηση για να την ωθήσει «να μαζέψει» το θέμα. Στον αντίποδα υποστηρίζουν ότι η κυβέρνηση τρομοκρατημένη από την εσωτερική επίθεση και τις κομματικές ενστάσεις αναγκάστηκε να ακυρώσει επί της ουσίας το περιεχόμενο της διάταξης. Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, όταν εμφανίστηκε στο Μαξίμου το φύλλο της «Αυγής» οι αντιδράσεις ήταν μοιρασμένες. 

Κάποιοι σχολίασαν ότι ευτυχώς που υπάρχει «και η αριστερή συνείδηση του ΣΥΡΙΖΑ» και κάποιοι άλλοι ότι «η «Αυγή» δημιουργεί πρόβλημα στην κυβέρνηση αδειάζοντάς την για τη διάταξη με τις offshore».

Διαβάστε την τροπολογία

Η ουσία είναι ότι το Μαξίμου συνειδητοποίησε ότι δεν μπορούσε να συντηρεί με την αμήχανη στάση του ένα θέμα που έριχνε σκιές στο πεδίο του πολυσυζητημένου ηθικού πλεονεκτήματος του ΣΥΡΙΖΑ. Και για αυτό έγινε κλειστή σύσκεψη του Αλέξη Τσίπρα με τους συνεργάτες του, στην οποία και αποφασίστηκε η καθολική απαγόρευση συμμετοχής πολιτικών και συγγενικών τους προσώπων πρώτου βαθμού σε διοικητικά συμβούλια ή στο μετοχικό κεφάλαιο εταιρειών της αλλοδαπής.

Η λογική προφανής, αν και όχι τόσο… λογική: η κυβέρνηση για να αποκρούσει την επιχειρηματολογία των πολιτικών της αντιπάλων κινήθηκε στην απέναντι όχθη και απέκλεισε τη δυνατότητα να έχει κάποιος πολιτικός εταιρεία όχι μόνο εάν αυτή είναι offshore, αλλά ακόμη και αν κατασκευάζει π.χ. κοσμήματα στο εξωτερικό.

Τώρα όπως ορίζει η τροπολογία οι πολιτικοί που έχουν μετοχές σε μια εταιρεία με έδρα το εξωτερικό θα πρέπει να τις «ξεφορτωθούν» σε διάστημα δύο μηνών. Υπό το ίδιο πρίσμα κυβερνητικής επικοινωνιακής αντεπίθεσης έχει ζητηθεί και ονομαστική ψηφοφορία για την τροπολογία στη Βουλή, ώστε «να εκτεθούν» οι πολιτικοί αντίπαλοι που ενδεχομένως έχουν μετοχές σε ξένες εταιρείες – άλλωστε ισχύει το γνωστό μοτίβο πολιτικής στρατηγικής του ΣΥΡΙΖΑ: «οι ψηφοφόροι μας δεν έχουν μετοχές στο εξωτερικό, άρα δεν μας νοιάζει»…

Ως απάντηση στη μεθόδευση, η ΝΔ έσπευσε να αποχωρήσει από τη συζήτηση για την τροπολογία. O κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του κόμματος Νίκος Δένδιας κατηγόρησε κατά την αρχή της συζήτησης στην Ολομέλεια την κυβέρνηση για «παίγνια απολύτως αντισυνταγματικά και ανεφάρμοστα» και ότι «εμπαίζετε τη Βουλή και το λαό και εισάγετε κρυφίως διατάξεις αμνήστευσης». «Στον εμπαιγμό της κοινωνίας σε ώρα κρίσεως δεν μπορούμε νε συμμετέχουμε. Εμείς καταγγέλλουμε την κυβέρνηση και την κυβερνητική πλειοψηφία που εισάγει διατάξεις που αμνηστεύουν εμπλεκόμενους. Δεν μπορούμε να συμμετέχουμε», τόνισε ο κ. Δένδιας.

Οπως αναμενόταν, άμεση ήταν η απάντηση της κυρίας Γεροβασίλη, η οποία μέσω twitter σχολίασε: «Ένα τέταρτο άντεξε η ΝΔ στη βουλή την υπεράσπιση της πολιτικής ηθικής και της διαφάνειας. Αποκαλύφθηκαν…»

Η συζήτηση στη Βουλή συνεχίστηκε με πυροτεχνήματα

Ο κ. Τσίπρας σε μια έκτακτη παρέμβασή του στην Ολομέλεια βρήκε την ευκαιρία να επιτεθεί στη ΝΔ για την αποχώρησή της από τη συζήτηση. «Εξελίσονται κωμικοτραγικές σκηνές στη Βουλή όπως η αποχώρηση της αξιωματικής αντιπολίτευσης» ανέφερε ο Πρωθυπουργός. «Θα περίμενα να έρθει να κατακεραυνώσει την κυβέρνηση….»
Και πρόσθεσε: «Η διάταξη για το μεγάλο σκάνδαλο ήταν γνωστή σε όλους από τον Οκτώβριο. Η ΝΔ μας καλούσε για δύο 24ωρα να έρθουμε στη Βουλή και όταν ήρθαμε αυτοί το βάλανε στα πόδια… Το ψέμα έχει κοντά ποδάρια και όσα έγιναν τις τελευταίες ημέρες δείχνουν στρατηγική αδυναμία της ΝΔ να παράξει αντίλογο να κάνει κριτική…
» Ο πολιτικός λόγος και όλες οι πολιτικές πρωτοβουλίες της ΝΔ του κ. Μητσοτάκη είναι βασισμένος στα πρωτοσέλιδα των εφημερίδων της διαπλοκής και του κίτρινου Τύπου», υποστήριξε ο Πρωθυπουργός.

«Δεν θα κουραστώ να μιλώ για στρατηγικό αδιέξοδο της αξιωματικής αντιπολίτευσης. Λένε ότι είναι μεταρρυθμιστές αλλά δεν έχουν να προτείνουν καμία μεταρρύθμιση» υπογράμμισε επίσης ο κ. Τσίπρας. «Βασίζουν την πολιτική τους στον ακραίο λαικισμό… Ορισμένες φορές πάει πολύ να κατηγορεί η ΝΔ την αριστερά για παραθυράκια στις offshore. Αυτή την πρόκληση δεν θα την αφήσουμε αναπάντητη».

«Ηταν μια διάταξη που προέβλεπε με σαφήνεια σε ποιες χώρες απαγορευόταν να έχει συναλλαγή οποιοδήποτε πολιτικό πρόσωπο… Επιλέξαμε μια μέθοδο που δεν θα άφηνε παραθυράκι. Ωστόσο σηκώθηκε μεγάλος κουρνιαχτός. Η ΝΔ συνεπικουρούμενη από γνωστά ΜΜΕ προσπάθησε να διαστρεβλώσει την πραγματικότητα. Με αυτό τον τρόπο οι μόνοι που ωφελούνται είναι αυτοί που κάθονται στην άκρα Δεξιά και κατηγορούν συλλήβδην το πολιτικό σύστημα», ανέφερε. «Αυτή είναι μια απαράδεκτη τακτική» σημείωσε. «Για να μην υπάρχει λοιπόν καμιά σκιά πάνω στο πολιτικό σύστημα και την κυβέρνηση ερχόμαστε με μια νέα ρύθμιση και λέμε ότι κανένας πολιτικός δεν θα έχει δικαίωμα συμμετοχής όχι μόνο σε εξωχώριες εταιρείες αλλά σε καμία χώρα σε όλο τον κόσμο. Γιατί δεν μπορούμε να ανεχτούμε άλλη μια πληγή στο πολιτικό σύστημα. «Φέρνουμε μια βελτιστοποίηση της προηγούμενης ρύθμισης, ίσως κάποιοι πουν ότι αυτό γίνεται με υπερβολικό τρόπο, όμως μόνο με υπερβολές μπορεί να απαντήσει κανείς στην λάσπη και την χυδαιότητα» τόνισε ο κ. Τσίπρας.

«Και επανέρχομαι» σημείωσε ο Πρωθυπουργός. «Γιατί η ΝΔ λοιπόν αποχώρησε;. Είτε γιατί συνειδητοποίησε ότι θα είχε τεράστιες απώλειες είτε γιατί τρέχουν να προλάβουν την προθεσμία 60 ημερών για να δηλωσουν τη συμμετοχη τους σε εξωχώριες εταιρείες» ανέφερε.
«Εμάς δεν είναι τα δικά μας στελέχη στις λίστες και στα Panamapapers, εμείς είμαστε εδώ με το μέτωπο καθαρό και δίνουμε τον αγώνα για την κάθαρση».

Θεοδωράκης: «Εχετε συνεργάτες του Τσοχατζόπουλου»

Με την αξιωματική αντιπολίτευση απούσα, επίθεση στην κυβέρνηση για τα «μπρος-πίσω» του Μαξίμου εξαπέλυσε ο Σταύρος Θεοδωράκης λέγοντας ότι «η διάταξη είναι ή προϊόν πονηρής επεξεργασίας ή είναι προϊόν ασχετοσύνης». Κάλεσε, δε, την κυβέρνηση είτε να επιμείνει στην αρχική διάταξη είτε να ζητήσει συγγνώμη.
Αναρωτήθηκε, δε, «και η «Αυγή» που έγραψε ότι η κυβέρνηση είναι offside όργανο της αντιπολίτευσης;».

Απαντώντας στον κ. Θεοδωράκη ο Πρωθυπουργός του υπενθύμισε ότι το Ποτάμι υπερψήφισε τη διάταξη. «Αλλά ήσασταν από τους πρώτους που έβγαζε ανακοινώσεις και σαν να μην συμβαίνει τίποτα βγήκατε και αρχίσατε το χορό του λαϊκισμού, είπε στον επικεφαλής του Ποταμιού τον οποίο μάλιστα χαρακτήρισε «αντιπρόσωπο του απόντως» (Κυριάκου Μητσοτάκη).
«Λέτε ότι θα καταπέσει στα ευρωπαϊκά δικαστήρια. Ποιος θα κάνει την προσφυγή; Κάποιος από εδώ;» αναρωτήθηκε ο κ. Τσίπρας. Χαρακτήρισε δε «λαϊκιστική» την πρόταση να περιληφθεί στην ρύθμιση διάταξη που θα λέει ότι δεν μπορούν πολιτικά πρόσωπα να έχουν τις κύριες καταθέσεις τους στο εξωτερικό.

Ο κ. Θεοδωράκης ανταπάντησε άμεσα και σκληρά: «Δύο συγκεκριμένες απαντήσεις. Θα ήθελα να είστε πιο προσεκτικός όταν μιλάνε οι αντίπαλοί σας. Εμείς δεν είπαμε να υπάρξει νομοθέτηση αλλά δέσμευση ότι οι κύριες καταθέσεις των βουλευτών δεν μπορεί να είναι στο εξωτερικό. Το Ποτάμι δεν χρειάζεται δάνεια κακής παλιάς πολιτικής. Τα δάνεια της παλιάς κακής πολιτικής τα έχει πάρει ο ΣΥΡΙΖΑ. Εχετε στο επιτελείο σας ανθρώπους του Ακη Τσοχατζόπουλου, που έχουν διωχθεί, που έχουν κλέψει πολιτικό χρήμα» κατήγγειλε ο κ. Θεοδωράκης, προκαλώντας την αντίδραση πολλών βουλευτών του ΣΥΡΙΖΑ στην αίθουσα της Ολομέλειας.

Νομικά «ζωντανή» η ρύθμιση

Η ουσία βέβαια είναι άλλη και δεν αφορά τόσο την νέα τροπολογία, που όντως μοιάζει νομικά επισφαλής, ούτε τους χειρισμούς του Μαξίμου και τα tweets της κυρίας Γεροβασίλη.

Παρά την επικοινωνιακή αντεπίθεση του Μαξίμου, η επίμαχη ρύθμιση αποτέλεσε νόμο του κράτους έστω και για λίγο καθώς δημοσιεύτηκε στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως την Τρίτη. Εφόσον λοιπόν η διάταξη έχει δημοσιευθεί στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, ακόμα και μία μόνον ημέρα να ισχύσει, παύει το αξιόποινο για όλους τους πολιτικούς και τα παρένθετα πρόσωπα που είχαν ή έχουν offshore. Οπως εξήγησε στο φύλλο της Τετάρτης η «Καθημερινή», η ισχύς της επίμαχης ρύθμισης έστω και για λίγο παραμένει ζωντανή και επιφέρει ευνοϊκά αποτελέσματα σε τυχόν παραβάτες (πολιτικούς με offshore) ακόμα και αν συλληφθούν στο μέλλον, καθώς αξίωμα του Ποινικού Δικαίου είναι να υπερισχύει πάντα ο ευμενέστερος για τον παραβάτη νόμος (έστω και ο νόμος αυτός υπήρξε εν ζωή για λίγα 24ωρα).

Αρα όσοι ήταν να «ξεπλυθούν», ξεπλύθηκαν. Αλλά όπως είπε με νόημα το πρωί της Τετάρτης ο Βαγγέλης Βενιζέλος: «Θα δούμε ποιον αφορά»…

Πηγή: http://www.protagon.gr

 

tex

Απόστολος Δοξιάδης, Η αυταπάτη είναι ο μόνιμος τρόπος σκέψης του Τσίπρα

Η ΚΡΥΦΗ ΓΟΗΤΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΑΛΕΚΤΙΚΗΣ
ή ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΠΑΡΑΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΑΛΗΘΕΙΑΣ

Σε μια δήλωση της Tασίας Χριστοδουλοπούλου πριν τις εκλογές του Σεπτεμβρίου είχα διαβάσει τη φράση «ο ΣΥΡΙΖΑ δε μπορεί διαλεκτικά, φιλοσοφικά, πολιτικά να γίνει μνημονιακό κόμμα μέσα σε μία ημέρα επειδή υπέγραψε το τρίτο Μνημόνιο.» Mου ξύπνησε μια γλυκόπικρη μνήμη της νεότητάς μου (η φράση, όχι η Τασία Χριστοδουλοπούλου) όταν στα χρόνια της δικτατορίας είχα περάσει κι εγώ από την Αριστερά, κάνοντάς με ταυτόχρονα να αναρωτηθώ: πόσοι άνθρωποι χωρίς την εμπειρία μιας τέτοιας ένταξης καταλαβαίνουν σήμερα τη σημασία της λέξης «διαλεκτικά» στη συγκεκριμένη δήλωση; Κι ακόμη περισσότερο: πόσοι άνθρωποι που δεν καταλαβαίνουν αυτή τη σημασία μπορούν να εμβαθύνουν στο τι ακριβώς συμβαίνει σήμερα στο συλλογικό νου του Σύριζα;

Στην τελευταία ερώτηση θα απαντούσα: λίγοι, πολλοί λίγοι. Γιατί η κατανόηση της λέξης «διαλεκτικά», σε ένα τέτοιο πλαίσιο, είναι κλειδί στην εννόηση ενός ολόκληρου διανοητικού κόσμου, ενός συνολικού σύστηματος γνωσιακών μηχανισμών που κυριαρχεί στο νου των κυβερνώντων μας, του καθενός ξεχωριστά αλλά και αυτού που είναι της μόδας να ονομάζεται “συλλογικότητα”.

Όποιος δεν ξέρει το νόημα της λέξης “διαλεκτικά” σε αυτό το πλαίσιο, το βάρος και τις σημασίες που κουβαλάει, δεν έχει τα διανοητικά εργαλεία για να καταλάβει σε βάθος το πως ακριβώς σκέφτονται στο Σύριζα—είναι σα να κοιτά μικρο-οργανισμούς με μεγεθυντικό φακό αντί για μικροσκόπιο, ή τα αστέρια με κυάλια αντί για τηλεσκόπιο.

Για το λόγο αυτό, οι περισσότερες αναλύσεις που προσπαθούν να μπουν στις ενδόμυχες σκέψεις των κυβερνώντων, και από εκεί να διαβάσουν τα κίνητρά τους, μας μιλούν για δυο εναλλακτικές: ή α) ότι είναι οι απόλυτα κυνικοί αρριβίστες, ικανοί να υπογράψουν τα πάντα και να κάνουν όλους τους συμβιβασμούς για να μείνουν στην εξουσία, πλήρως ασυνείδητοι και αναίσθητοι, ή β) είναι υποκριτές που έχουν ένα σκοτεινό και καταχθόνιο σχέδιο, σοφά μελετημένο, βάσει του οποίου προχωρούν βήμα-βήμα προς τη μετατροπή της κοινωνίας μας σε κομμουνιστική. Ξεφεύγει όμως ένα τρίτο ενδεχόμενο, που έχει το πλεονέκτημα ότι είναι κοντύτερα στον τρόπο που έχουν μάθει να σκέφτονται αυτοί οι άνθρωποι εξ απαλών πολιτικών ονύχων, εκπαιδευμένοι καθώς είναι και στη θεωρία (λιγότερο όμως, γιατί θέλει διάβασμα) αλλά και περισσότερο στην πράξη (συμπεριλαμβανομένης και της καφενειακής) αυτού που οι ίδιοι αποκαλούν μαρξιστική-λενινιστική σκέψη. Για να καταλάβουμε το τρίτο αυτό ενδεχόμενο, που έχει μέσα του κομμάτια και από τα δύο πρώτα, χρειάζεται η ειδικότερη γνώση, γνώση στην οποία κυριαρχεί η ειδική σημασία της λέξης “διαλεκτικά”. Αυτή είναι ακριβώς η σημασία με την όποια τη χρησιμοποιεί στο παραπάνω απόφθεγμα η τέως υπουργός που έγινε διάσημη στο πανελλήνιο όταν μας είπε ότι οι πολιτικοί πρόσφυγες και οι μετανάστες «λιάζονται». Και αυτή η σοφία της άλλωστε, όπως θα δούμε, ίσως να ήταν μια κατά κάποιο τρόπο διαλεκτική ερμηνεία του φαινομένου.

Τονίζω πριν συνεχίσω ότι η σημασία της λέξης «διαλεκτική» σε όσα ακολουθούν είναι ειδική. Όσοι έχετε απαντήσει τη λέξη στον Αριστοτέλη ή τους στωϊκούς, στην ιστορία της φιλοσοφίας, στο Χέγκελ ή στον Κώστα Αξελό, ξεχάστε όσα μάθατε. Σε αυτά που ξέρετε η διαλεκτική μπορεί να είναι συνώνυμο της λογικής, μπορεί να είναι μέθοδος για την αναζήτηση της αλήθειας μέσω της συζήτησης, μπορεί να είναι ένα σχήμα δυναμικής εξέλιξης των φαινομένων ή της σκέψης, που προχωράει από τη θέση, στην αντίθεση, στη σύνθεση. Αυτά στην κομμουνιστική έννοια της διαλεκτικής δεν ισχύουν, όπως δεν ισχύουν και σε περιπτώσεις που υιοθετείται ο όρος σε εκδοχές της μετακομμουνιστικής αριστεράς. Η χρήση αυτή της λέξης ξεκινά από τα γραπτά του Μαρξ, και τη διαλεκτική ως μέρος του συστήματος που ονομάζει «διαλεκτικό υλισμό». Εδώ βρίσκουμε τα πρώτα παραδείγματα της εφαρμογής της παράξενης εκδοχής της που διατηρούν, όμως, σε σύγκριση με όσα ακολούθησαν, ακόμη κάποια επαφή με την κλασσική αντίληψη της λογικής. Αυτή σβήνει εντελώς όταν η διαλεκτική αυτού του τύπου τελειοποιείται (που λέει ο λόγος) μέσα από τη χρήση της από τον Λένιν, τους μπολσεβίκους του και, κατά δική τους διδασκαλία, τα κομμουνιστικά κόμματα της Ευρώπης στις πρώτες δεκαετίες της ζωής τους. Ήδη, στη δεκαετία του 1920, η διαλεκτική για την οποία μιλάμε έχει πάρει την τελειωτική μορφή της.

Δύο άκρως ενήμεροι και άκρως ευφυείς μάρτυρες των χειροτέρων εφιαλτών του εικοστού αιώνα (κομμουνιστικού και φασιστικού) έχουν αναλύσει στα βιβλία τους την κομμουνιστική διαλεκτική, όπως την έμαθαν στο δικό τους πέρασμα από την Αριστερά.

Ο πρώτος είναι ο Άρθουρ Καίσλερ, που περιγράφει πως, ως νεαρός κομμουνιστής στη Γερμανία της αρχής της δεκαετίας του 1930, εκπλήσσεται όταν βλέπει την κομματική εφημερίδα να διαστρέφει πλήρως τα γεγονότα της επικαιρότητας. Συγκεκριμένα, τον εντυπωσιάζει ένα κύριο άρθρο όπου δηλώνεται ότι οι κυβερνώντες τότε σοσιαλιστές υποστηρίζουν τους Ναζί—αυτό ενώ είναι πασίγνωστο ότι η κυβέρνησή έχει μόλις διεξαγάγει μια εκτεταμένη αστυνομική επιχείρηση, διαλύοντας τους μηχανισμούς τους. Ακούγοντάς τον να εξανίσταται, μας λέει ο Καίσλερ, «ο Έντγκαρ (ο καθοδηγητής του) χαμογέλασε. “Βλέπεις ακόμη τα πράγματα με μηχανιστική ματιά”, μου είπε και στη συνέχεια μου εξήγησε τη διαλεκτική προσέγγιση. Η πράξη της αστυνομίας, είπε, ήταν μια απλή προκάλυψη, για να κρύψει τις πραγματικές διαθέσεις της κυβέρνησης. Αν και είναι πιθανό μερικοί σοσιαλιστές ηγέτες να είναι υποκειμενικά εναντίον των Ναζί, εξήγησε, το Σοσιαλιστικό Κόμμα είναι αντικειμενικά εργαλείο του Ναζισμού. Στ᾽ αλήθεια, μάλιστα, το Σοσιαλιστικό Κόμμα είναι ο κύριος εχθρός, γιατί έχει διασπάσει την εργατική τάξη, αποσπώντας ένα μέρος της. … Πρόταξα την αντίρρηση (λέει ο Καίσλερ) ότι τη διάσπαση την είχαν κάνει οι ίδιοι οι κομμουνιστές, όταν αποχώρησαν το 1919 από το Σοσιαλιστικό Κόμμα. “Πάλι σκέφτεσαι μηχανιστικά”, μου είπε πάλι ο Έντγκαρ. “Tυπικά αν το δεις είμασταν η μειοψηφία. Αλλά εμείς ενσαρκώναμε την επαναστατική αποστολή του προλεταριάτου. Κι έτσι, αρνούμενοι να ενταχθούν στη δική μας γραμμή, οι σοσιαλιστές ηγέτες διέσπασαν την εργατική τάξη και έγιναν λακέδες της αντίδρασης».

Το δεύτερο παράδειγμα είναι από τον μεγάλο ποιητή και δοκιμιογράφο, τον νομπελίστα Τσέσλαφ Μίλος. Έχοντας ζήσει ο ίδιος τον τρόπο με τον οποίο επεβλήθη ο κομμουνισμός στην πατρίδα του, την Πολωνία, ο Μίλος βλέπει τη διαλεκτική στην πράξη ως το εργαλείο εκείνο που αφαιρεί από τους υπηκόους του νέου καθεστώτος κάθε δυνατότητα διανοητικής άμυνας. Τι κι αν κάποιοι διανοούμενοι σαν κι αυτόν αντιτάσσουν σε συζητήσεις γεγονότα, στοιχεία, αριθμούς—είναι τόσο ανίκανοι να αντικρούσουν έναν έμπειρο κομματικό διαλεκτικό όσο ένας στρατιώτης του πεζικού ένα τανκ. Γράφει ο Μίλος: «Η μία και μοναδική μέθοδος είναι σωστή. Τα πάντα την αποδεικνύουν σωστή. Διαλεκτική: κάνω την πρόβλεψη ότι το σπίτι θα καεί, μετά περιχύνω το φούρνο βενζίνη. Το σπίτι καίγεται. Η πρόβλεψή μου επιβεβαιώνεται. Διαλεκτική: προβλέπω ότι ένα έργο τέχνης ασυμβίβαστο με τις αρχές του σοσιαλιστικού ρεαλισμού είναι άχρηστο. Κατόπιν βάζω τον καλλιτέχνη σε ένα περιβάλλον όπου το έργο του είναι όντως άχρηστο. Η πρόβλεψή μου επιβεβαιώνεται».

Σύμφωνα με τον Καίσλερ και τον Μίλος η διαλεκτική, σε αυτό το πλαίσιο, είναι το άκρο αντίθετο από αυτό που την ήθελε ο Αριστοτέλης, δηλαδή μεθοδολογία της λογικής σκέψης. Στην κομμουνιστική εκδοχή αυτό που ονομάζεται διαλεκτική είναι ουσιαστικά μια μεθοδολογία παραχάραξης της αλήθειας, που όμως υποδύεται—εδώ έχουμε μέρος του παλαιοκομμουνιστικού σύνδρομου της επανάστασης-ως-επιστήμης—και θέλει να διεκδικεί τον τίτλο της λογικής σκέψης, και μάλιστα της επιστημονικής. Αυτό η κομμουνιστική διαλεκτική το κάνει καταργώντας πλήρως, ή και συχνά αντιστρέφοντας, τη σχέση αιτίου-αιτιατού, παραδοχής-συμπεράσματος, αλλά και συχνότατα, όπως στο παράδειγμα του Καίσλερ, καταδικάζοντας το οποιοδήποτε πραγματικό γεγονός δεν αρέσει στον διαλεκτικό ως “υποκειμενική” αντίληψη, ενώ η “αντικειμενική”—χωρίς πρόσθετη στήριξη—είναι αυτή που ορίζει ο ίδιος. Έτσι είναι διότι έτσι νομίζουμε, δηλαδή.

Αυτή η έννοια της διαλεκτικής εξηγεί τέλεια την κάθε αλλαγή στρατηγικής ενός κομμουνιστικού κόμματος, κάθε αλλαγή πορείας (όπως τη νομίζουν όσοι «δε βλέπουν τα πράγματα διαλεκτικά»), κάθε λάθος (παρομοίως) ή ασυνέπεια (επίσης.) Έτσι, ας πούμε, στη δεκαετία του 1920 και στις αρχές του 1930, που οι σοσιαλιστές καταδικάζονται βάσει της διαλεκτικής ως «σοσιαλφασίστες» όπως μας το λέει και ο Καίσλερ πιο πάνω, δηλαδή ως «αντικειμενικά» φασίστες που διασπούν την εργατική τάξη αφαιρώντας ψήφους και μέλη από το Κομμουνιστικό Κόμμα. Όμως το 1934, όταν η Κομμουνιστική Διεθνής αλλάζει τακτική, και υιοθετεί τη θεωρία του «λαϊκού μετώπου», οι σοσιαλιστές γίνονται αίφνης σύμμαχοι, και κύριος εχθρός είναι ο ναζισμός. Τα παλιά επιχειρήματα εναντίον τους ξεχνιώνται, κι όποιος τα επικαλείται σκέφτεται «μηχανιστικά».

Έλα όμως που το 1939 ο Στάλιν τα κάνει πλακάκια με τον Χίτλερ, μέσω του Συμφώνου Μολότοφ-Ρίμπεντροπ. Αν το δει αυτό κανείς με «μηχανιστική σκέψη» ή μείνει στο «υποκειμενικό», το Σύμφωνο μοιάζει να παραβιάζει όσα έλεγαν οι κομμουνιστές τα προηγούμενα έξι χρόνια. Κι όμως, με εφαρμογή της διαλεκτικής η συνθηκολόγηση με τον Χίτλερ αναδεικνύεται (ο όρος «αποδεικνύεται» εδώ μπορεί να χρησιμοποιηθεί μόνο ως παρωδία) σε άκρως συνεπής με τα προηγούμενα και «αντικειμενικά» σωστή. (Παρεμπιπτόντως, οι έλληνες κομμουνιστές απέφυγαν τη γελοιοποίηση να πρέπει να δοξάσουν το Σύμφωνο Μολότοφ-Ρίμπεντροπ, καθώς ήταν στις φυλακές του Μεταξά. Κι αυτό ήταν πραγματικά ένα κάποιο κέρδος για τη φήμη τους, κυρίως στην Κατοχή: η ανάγνωση των κομματικών εφημερίδων των—τότε ελεύθερων ακόμη—γάλλων κομμουνιστών, είναι πραγματικά ανατριχιαστική.) Φυσικά, όταν ενάμιση χρόνο μετά ο Χίτλερ επιτίθεται στη Σοβιετική Ένωση, όλα αυτά αλλάζουν πάλι, και έρχονται τούμπα. Αλλά όποιος το επισημάνει, και πάλι, «σκέφτεται μηχανιστικά».

Στις αρχές της δεκαετίας του 1970 είχα κι εγώ προσωπική εμπειρία αυτής της έννοιας της διαλεκτικής. Συμμετέχοντας σε κομματικές συζητήσεις, στα λεγόμενα «ακτίφ», ή μιλώντας με τον καθοδηγητή μου (τον άμεσο προϊστάμενο, κομμουνιστί) προσπαθούσα στην αρχή να υποστηρίξω απόψεις που μου φαίνονταν λογικές, ή επέμενα να προςπαθώ να καταλάβω τα φαινόμενα και σε συνάρτηση με κάποια διαβάσματά μου, με όσο μυαλό μου είχε δώσει ο Θεός. Εις μάτην. Κάθε φορά που εξέφραζα διαφωνία με την (πάντοτε προαποφασισμένη) κομματική γραμμή, μου εξηγούνταν ότι «η λογική μου είναι μηχανιστική», ότι αυτά που λέω μπορεί να ισχύουν «υποκειμενικά», αλλά ότι η χρήση της διαλεκτικής δείχνει ότι «αντικειμενικά» έχω λάθος. Μπρος σε ένα τέτοιο οδοστρωτήρα, και στην αδυναμία να κερδίσεις μάχη με τη διαλεκτική ανώτερου κομματικού στελέχους, έχεις δύο εναλλακτικές: ή την αποδέχεσαι ή φεύγεις. Έφυγα κι εγώ κάποια στιγμή (τρία χρόνια έμεινα περίπου) αλλά έως ότου να φύγω συμβιβάστηκα με αυτό τον τρόπο σκέψης. Ο τρόπος που το κάνεις είναι μαθαίνοντας να χρησιμοποιείς και εσύ αυτή την ωραία, βολικότατη διαλεκτική. Αν καταφέρεις και παραμερίσεις τη λογική σου, η μέθοδος έχει άλλωστε μεγάλες χαρές: μπορεί να αποδείξεις τα πάντα, ακόμη και ότι η μέρα είναι νύχτα, ότι ο ήλιος περιστρέφεται γύρω από τη γη, ή ότι οι πολίτες της Βόρειας Κορέας είναι πιο ευτυχείς από της Βόρειας Καρολίνας. Για ένα φοιτητή των μαθηματικών, που είχε μάθει να χύνει πολύ ιδρώτα για μια απόδειξη, ήταν ευχάριστη ανάπαυλα.

Και επανέρχομαι στη δήλωση της Tασίας Χριστοδουλοπούλου, από όπου ξεκίνησα: «Ο ΣΥΡΙΖΑ δε μπορεί διαλεκτικά, φιλοσοφικά, πολιτικά να γίνει μνημονιακό κόμμα μέσα σε μία ημέρα επειδή υπέγραψε το τρίτο Μνημόνιο.» Τι πάει να πει αυτό, και συγκεκριμένα το «διαλεκτικά»; «Ο ΣΥΡΙΖΑ δε μπορεί διαλεκτικά να γίνει μνημονιακό κόμμα επειδή υπέγραψε το τρίτο Μνημόνιο». Δηλαδή;

Σύμφωνα με τον τρόπο σκέψης της κυρίας Χριστοδουλοπούλου δηλαδή–που σίγουρα δεν είναι μόνο δικός της μέσα στο κόμμα–ο ΣΥΡΙΖΑ μπορεί να υπέγραψε ένα μνημόνιο αλλά αυτό δεν τον κάνει μνημονιακό. Γιατί; Γιατί έτσι της λέει η χρήση της διαλεκτικής. Διαλεκτική: Το να υπογράφει ο ΣΥΡΙΖΑ μνημόνια μπορεί υποκειμενικά να φαίνεται σε εμάς μνημονιακό, αλλά αντικειμενικά δεν είναι. Είναι μάλιστα αντι-μνημονιακό, αφού, ας πούμε, αν ο ΣΥΡΙΖΑ δεν υπέγραφε τα μνημόνια θα έπεφτε η κυβέρνηση, και τότε θα ερχόταν μια άλλη κυβέρνηση στην εξουσία, αντικειμενικά μνημονιακή. Ενώ, υπογράφοντάς τα ο αντικειμενικά αντιμνημονιακός ΣΥΡΙΖΑ μας σώζει από τους μνημονιακούς. Αυτοί, οι μνημονιακοί, λένε ότι τώρα και ο ΣΥΡΙΖΑ είναι μνημονιακός. Αλλά αυτή τους η αντίληψη είναι υποκειμενική, όπως μας δείχνει η διαλεκτική.

Μπλεχτήκατε; Εξασκηθείτε λίγο με τρία παραδείγματα διαλεκτικής σκέψης:

1) Ο Αλέξης Τσίπρας προεκλογικά είχε κατηγορήσει τη φαυλότητα των αναξιοκρατικών διορισμών ημετέρων και το νεποτισμό. Μόλις όμως ήρθε στην εξουσία το κόμμα του διόρισε ημέτερους και συγγενείς. Αυτό μπορεί να σας φαίνεται υποκειμενικά φαύλο και νεποτικό, αλλά αντικειμενικά δεν είναι. Διαλεκτική: οι τωρινοί διοριζόμενοι, ημέτεροι και συγγενείς, διορίζονται για να παραμείνει στην εξουσία μια κυβέρνηση που μάχεται τις φαύλες και νεποτικές κυβερνήσεις, άρα το μέτρο είναι διαλεκτικά αντιφαύλο και αντινεποτικό.

2) Κάποιοι υπουργοί του ΣΥΡΙΖΑ δε δήλωσαν τις μεγάλες ακίνητες περιουσίες τους. Αν το δείτε μηχανιστικά, αυτό είναι παράνομο και ανήθικο. Αλλά δείτε το διαλεκτικά. Διαλεκτική: οι υπουργοί που δε δήλωσαν τις περιουσίες τους αντικατέστησαν τους προηγούμενους, που ήταν μνημονιακοί. Άρα η πράξη τους να μη δηλώσουν είναι αντιμημονιακή, και άρα αντικειμενικά νόμιμη και ηθική.

3) Ο ΣΥΡΙΖΑ κατηγορούσε προεκλογικά τη δεξιά για υπερεθνικισμό, και είχε πάγιες αντιδεξιές θέσεις όπως το διαχωρισμό Εκκλησίας-Κράτους. Όταν έγινε κυβέρνηση συνεργάστηκε με ένα ακροδεξιό υπερεθνικιστικό κόμμα, που είναι εναντίον του διαχωρισμού Εκκλησίας-Κράτους….

Έτσι νομίζετε; Κάνετε λάθος. Σκέφτεστε μηχανιστικά. Διαλεκτική: Υποκειμενικά οι ΑΝΕΛ είναι ακροδεξιοί και υπεθνικιστές. Αντικειμενικά όμως είναι προοδευτικοί διεθνιστές. Αυτό το βλέπετε από τη συνεργασία τους με τον ΣΥΡΙΖΑ, που είναι προοδευτικό και διεθνιστικό κόμμα. Άρα ίδιοι είναι και όσοι συνεργάζονται μαζί τους. Αντικεμενικά, πάντα.

Συμπερασματικά, να πω μόνο ότι ο Αλέξης Τσίπρας είπε μια μεγάλη αλήθεια όταν παραδέχτηκε ότι έχει αυταπάτες. Αυτό που δεν είπε όμως, και προσωπικά δε νομίζω ότι είναι σε θέση να καταλάβει, είναι ότι η αυταπάτη είναι ο μόνιμος τρόπος σκέψης τους, του ίδιου και των συντρόφων του. Είναι ο τρόπος που τους δίδαξε η κομμουνιστική τους παιδεία. Ο διαλεκτικός τρόπος σκέψης.

Αλλά, θα μου πείτε, εγώ είμαι αντικειμενικά ένας αντιδραστικός διανοούμενος. Και, βέβαια, για να επικαλούμαι τον Αριστοτέλη αντί τον Μαρξ, σκέφτομαι εν προκειμένω μηχανιστικά.

Αναζητώντας εναν εχθρό...

Γράφει ο  Γιάννης Παντελάκης, www.liberal.gr
Ο πίνακας είναι του  Γιάννη  Γαϊτη

Ο ΣΥΡΙΖΑ, έχει ανάγκη από έναν εχθρό. Αποτελεί ζήτημα πολιτικής επιβίωσης η αναζήτηση ενός πολιτικού αφηγήματος στο οποίο ο ίδιος θα παίζει τον ρόλο του υπερασπιστή των οικονομικά αδύνατων σε αντίθεση με τις υπόλοιπες πολιτικές δυνάμεις που είναι ταυτισμένες με τους ισχυρούς, τους διαπλεκόμενους κ.ο.κ. Ουσιαστικά, επιχειρεί να αναβιώσει την στρατηγική που τον οδήγησε στην εξουσία τον Ιανουάριο του 2015. Παρ, ότι συμφώνησε σ' ένα σκληρό τρίτο μνημόνιο και ψήφισε μερικούς ακόμα πιο επώδυνους, ιδιαίτερα για τους οικονομικά αδύνατους, νόμους προσπαθεί να πετύχει το αδύνατο. Να πείσει πως για όλα όσα συμβαίνουν στις ημέρες μας και έχουν την δική του σφραγίδα, ανήκουν στις πολιτικές κάποιων άλλων.

Στην λογική αυτή εντάσσονται οι δηλώσεις Κυρίτση, αλλά κυρίως οι δημόσιες παρεμβάσεις υπουργών άλλα και του ίδιου του Τσίπρα. Καταγγέλλουν τους πολιτικούς τους αντιπάλους (ιδιαίτερα τη Ν.Δ.) για σκληρά μέτρα και ταύτιση με ποικιλώνυμα συμφέροντα, την ίδια περίοδο που εφαρμόζουν οι ίδιοι εξοντωτικές πολιτικές και παράλληλα αναπτύσσουν ιδιαίτερα αξιοσημείωτες σχέσεις με οικονομικά, μιντιακά και άλλα συμφέροντα. Μοιάζει παράλογο, αλλά θεωρούν ότι αποτελεί την μοναδική πολιτική συνταγή επιβίωσης για μια κυβέρνηση που ακύρωσε σε ελάχιστο πολιτικό χρόνο όλα όσα είχε υποσχεθεί.

Ο ΣΥΡΙΖΑ, χρειάζεται την διατήρηση ενός διχαστικού κλίματος το οποίο θα δημιουργήσει μια πλασματική εικόνα διαφοροποίησης από τις πολιτικές των άλλων. Προσπαθεί να συσπειρώσει όσους ψηφοφόρους έχουν απομείνει στις τάξεις του με ανύπαρκτα διλήμματα. Ακόμα και αυτό που χρησιμοποίησε ο Κυρίτσης (για ψηφοφόρους του ΝΑΙ και του ΟΧΙ), είναι ένα ανυπόστατο δίλημμα. Ο ίδιος ο ΣΥΡΙΖΑ μετέτρεψε το Όχι στην λιτότητα, σε απόλυτη λιτότητα. Ανέστρεψε με απόλυτο τρόπο το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος.

Η στρατηγική αυτή ουσιαστικά είναι αποτυχημένη γιατί πολύ απλά δεν έχει λογική βάση. Παρ' όλα αυτά συνεχίζουν να την χρησιμοποιούν. Ψηφίζουν μνημόνιο και δηλώνουν αντιμνημονιακοί. Φέρνουν τις πιο σκληρές στα χρόνια της μεταπολίτευσης ασφαλιστικές ρυθμίσεις και ισχυρίζονται ότι δεν αγγίζουν τους συνταξιούχους. Επιβάλλουν τους πιο άδικους, ιδιαίτερα για τους φτωχούς, έμμεσους φόρους και δηλώνουν πως θα εφαρμόσουν κοινωνικές πολιτικές. Μεταφέρουν σ' ένα υπερ-ταμείο σχεδόν όλα τα περιουσιακά στοιχεία του κράτους (κάτι το οποίο δεν τόλμησε να κάνει καμιά κυβέρνηση) και τις πωλήσεις τις χαρακτηρίζουν αξιοποιήσεις. Συναλλάσσονται με τους ισχυρούς μιντιάρχες και άλλους και φωνάζουν ότι πολεμάνε την διαπλοκή.

Πολύ σύντομα που οι πολίτες θ αρχίσουν ν αντιλαμβάνονται σε όλη τους την έκταση τα μέτρα που ψηφίστηκαν σε δυο Σαββατοκύριακα, ο εικονικός αυτός εχθρός δεν θα επαρκεί για το κυβερνητικό κόμμα. Χρειάζεται κάτι άλλο για να αναφέρουν τα στελέχη του στα τηλεοπτικά πάνελ. Αλλά, δεν βοηθάνε οι συγκυρίες για κάτι τέτοιο. Ήδη, έχει ακυρωθεί το επιχείρημα για ρύθμιση του χρέους που θ αποτελούσε ένα αντάλλαγμα για τα σκληρά μέτρα (οι όποιες αποφάσεις θα ληφθούν μετά το 2018). Ενώ και στον άλλο στοχοποιημένο - χάριν εντυπώσεων-εχθρό, τα ΜΜΕ, τα πράγματα θα πάρουν σύντομα τον δρόμο τους. 

Η τράπουλα θα ξαναμοιραστεί και κάποιοι (αλλά κυρίως οι ίδιοι) ισχυροί θα πάρουν τις τηλεοπτικές άδειες. Τι θα απομένει άραγε για να κοιμίζει ο ΣΥΡΙΖΑ τους ψηφοφόρους ;

Κυβέρνηση για τα πανηγύρια…

Γράφει ο  Κώστας Στούπας,
http://www.capital.gr

Σπάνια στην ελληνική ιστορία μπορεί κάποιος να εντοπίσει κυβέρνηση η οποία με ό,τι έχει καταπιαστεί να το έχει καταστρέψει ολοσχερώς σε τόσο σύντομο χρονικό διάστημα. Σπανίως επίσης μπορεί να εντοπίσει: Τόσο παράδοξες αντιλήψεις στην κορυφή της πυραμίδας, τόσα απροκάλυπτα ψέματα και τέτοιο ηθικό ξεπεσμό με πρόφαση κάποιες επικλήσεις επίπλαστης ισότητας. Το πλέον πιθανό είναι η Ελλάδα στα 200 χρόνια της ιστορίας της ποτέ να μην έχει βρεθεί μπροστά σε μεγαλύτερο κίνδυνο.

Ναι! Οι προηγούμενες κυβερνήσεις φέρουν τη μερίδα του λέοντος για την οικονομική και κοινωνική χρεοκοπία της χώρας στη μεταπολίτευση. Αυτό όμως δεν νομιμοποιεί την "παλαβομάρα", την οφθαλμοφανή εξαπάτηση και την ολοκλήρωση του ηθικού ξεπεσμού από την παρούσα κυβέρνηση. 

Τα παραδείγματα της καταστροφικής σήψης, της πολιτικής απάτης και της ηθικής παρακμής είναι αμέτρητα, αλλά για χάριν οικονομίας θα περιοριστούμε σε δυο τρία χαρακτηριστικά  δείγμα της τελευταίας εβδομάδας.

Ιατρική και οικονομία...

Το αντιπροσωπευτικότερο δείγμα της κυβέρνησης του κ. Τσίπρα, αλλά και της "παλαβόμαρας" που δέρνει τη χώρα γενικότερα, κρύβεται στον τρόπο αντίληψης και ερμηνείας του κόσμου, του στρατηγικού του συμβούλου, του περίφημου πλέον κ. Καρανίκα.

Ο κ. Καρανίκας με ανάρτηση στο facebook πριν λίγες μέρες πρόβαλε ψευδή είδηση της περίπτωσης καρκινοπαθούς που εγκατέλειψε τη χημειοθεραπεία για να θεραπευτεί πίνοντας  λάδι κάνναβης.

Όταν κάποιος τόσο κοντά στο θεσμό του πρωθυπουργού πιστεύει και  προβάλει τέτοιες ειδήσεις είναι επικίνδυνος. Πόσο μάλλον όταν η υγεία του ανθρώπου που προσπάθησε να θεραπευτεί με το λάδι κάνναβης επιδεινώθηκε στην συνέχεια αλλά αυτό αποσιωπήθηκε από τις αναρτήσεις του συμβούλου στρατηγικού σχεδιασμού...

Μην νομίζετε πως οι παραδοξότητες αφορούν ένα γραφικό σύμβουλο μόνο. Πάνω-κάτω οι αντιλήψεις της κυβέρνησης για την οικονομία κινούνταν και συνεχίζουν να κινούνται στο ίδιο επίπεδο: Εμμονές εναντίον της "χημειοθεραπείας" της λιτότητας και πίστη σε θολές δοξασίες για θεραπεία μέσω "ματζουνιών".  Φυσικά η κατάσταση συνεχώς επιδεινώνεται.

Μέσω αυτής της οπτικής γωνίας στην κυβέρνηση πέρυσι πίστεψαν πως θα εκβιάσουν την Ευρώπη και τον κόσμο μέσω της πρόκλησης κραχ στις αγορές λόγω Grexit. Έτσι  τσάκισαν ό,τι είχε μείνει όρθιο με τα capital controls  στην οικονομία και φόρτωσαν τη χώρα με δεκάδες δισ. επιπλέον φορτίο.

Με την ίδια "Καρανίκειο" αντίληψη περί ιατρικής και για την οικονομία, καθυστέρησαν το κλείσιμο της αξιολόγησης που έπρεπε να είχε γίνει τον Οκτώβρη, περιμένοντας ένα δώρο(άδωρο) για το χρέος για να εισπράξουν μια υπόσχεση για μετά το 2018. Τώρα περιμένουν να "βρέξει" δισεκατομμύρια Ευρώ και εκτίναξη της ανάπτυξης...

Το 2014 έλεγαν πως θα παρακαλάνε να μας δανείσουν, αλλά όπως όλοι διαπιστώσαμε  έπεσαν έξω... (Η στήλη το προέβλεπε μήνες νωρίτερα).

Το 2015 πίστευαν πως με την απειλή του Grexit οι άλλοι θα υποχωρήσουν και θα αρχίσει να βρέχει δισ. όπως την εποχή της ευημερίας με δανεικά. Αποδείχτηκε όμως πως ο Σόιμπλε και η παρέα του επεδίωκαν το Grexit.

Μετά πίστευαν πως τα Capital Controls θα αποσυρθούν στο τέλος του 2015. Μετά το Μάρτη του 2016. Ακόμη εδώ είναι...

Πριν δυο μήνες ο πρωθυπουργός προέβλεπε πως μαζί με την Ανάσταση του Χριστού θα έρθει και η ανάσταση της οικονομίας. Η ανάσταση ήρθε, δοξάστηκε και παρήλθε αλλά η κατάσταση στην οικονομία χειροτερεύει...

Είναι προφανές πως στην κυβέρνηση δεν υπάρχει επαφή με την πραγματικότητα καθώς παρεμβάλλονται διαθλαστικοί ιδεολογικοί φακοί όπως ακριβώς συμβαίνει και με την αντίληψη του πρωθυπουργικού συμβούλου για το ρόλο και τις μεθόδους  της ιατρικής.

Και η εξαπάτηση έχει όρια...

Ενώ την περασμένη Κυριακή ο κυβερνητικός συνασπισμός ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ σχεδόν  αρραγής ψήφισε στη Βουλή το πολυνομοσχέδιο που μεταξύ άλλων προέβλεπε την αύξηση του ΦΠΑ, δυο μέρες αργότερα ο Υπουργός Άμυνας και αρχηγός των ΑΝΕΛ  έκανε τις ακόλουθες δηλώσεις:  "Η αύξηση του ΦΠΑ στα νησιά είναι μία πράξη εγκληματική, μία απόφαση αντισυνταγματική για την οποία δώσαμε μεγάλη μάχη μέσα και έξω από τη Βουλή.

Δεν μπορέσαμε να κερδίσουμε αυτό το στοίχημα στην παρούσα φάση, όμως παραμένει για εμάς πρώτη προτεραιότητα. Με την πρώτη ευκαιρία και τα πρώτα οφέλη που θα υπάρξουν θα προχωρήσουμε στην αποκατάσταση αυτής της αδικίας".

Αναχωρώντας από τη Σύρο και ερωτηθείς σχετικά, αφού επανέλαβε τα περί αντισυνταγματικότητας, τόνισε: "Πάλεψα πάρα πολύ προσωπικά. Έφτασα μέχρι και στην παραίτηση από την κυβέρνηση. 

Δυστυχώς δεν μπορέσαμε να καταφέρουμε ένα καλύτερο αποτέλεσμα".

Νομίζω πως κάθε σχόλιο για την ποιότητα του πολιτικού ήθους και του σεβασμού των δημοκρατικών θεσμών  είναι περιττό...

Ο ηθικός ξεπεσμός...

Στο δημόσιο ανακαλύφθηκαν περί τα 2.500 άτομα με πλαστά πτυχία. Κάποιος που πήρε μια θέση στο δημόσιο με πλαστά πιστοποιητικά την αφαίρεσε από κάποιον άλλο που είχε γνήσια πιστοποιητικά. 

Κάποιος που κατέλαβε μια θέση χωρίς να έχει τα απαραίτητα προσόντα μέσω απάτης ζημίωσε το κράτος και το λαός που συντηρεί το κράτος μέσω φορολογίας. Σε οποιαδήποτε ευνομούμενη χώρα του κόσμου καπιταλιστική ή σοσιαλιστική θα απολύονταν και θα τιμωρούνταν.

Στην κυβέρνηση της "αριστεράς" συζητούν τη λύση να δώσουν κάποιες τυπικές εξετάσεις και να αντικαταστήσουν τα πλαστά πιστοποιητικά επάρκειας με γνήσια. Η ισχυρή πελατειακή και συντεχνιακή αντίληψη και οι παρακρατικές της προεκτάσεις είναι εμφανής.

Τα συμπτώματα της παράνοιας στη χώρα δεν είναι μόνο τα παραπάνω, είναι πολλά. Δεν είναι τα πλαστά πτυχία και αλλού υπάρχουν πλαστά πτυχία και κλεμμένες διπλωματικές. Στον πολιτισμένο κόσμο όταν αποκαλύπτονται τιμωρούνται και ακολουθούν και παραιτήσεις πολιτικών. Το πρόβλημα στην Ελλάδα είναι η ευρύτητα της ανοχής στην παρανομία η οποία ονομάζεται παρατυπία. Δεν την μετέδωσε ο ΣΥΡΙΖΑ αυτή την ανοχή στην παρανομία στην κοινωνία. Η αριστερά όμως όσο ήταν στην αντιπολίτευση της φόρεσε ιδεολογικό μανδύα και τώρα που είναι στην εξουσία την νομιμοποιεί και τυπικά. Οι άλλοι τουλάχιστον την κατήγγειλαν δημόσια, έστω και αν την ανέχονταν ιδιωτικά.

Πέρυσι η κυβέρνηση της αριστεράς "ευλογούσε" την επιθεώρηση του μεγαλύτερου αντικαρκινικού νοσοκομείου της χώρας από μια θαυματουργή εικόνα. Η "Καρανίκιος" προσέγγιση της ιατρικής δεν αποτελεί μεμονωμένο περιστατικό ενός γραφικού.

Πριν λίγες μέρες ο υπουργός άμυνας έκανε δεκτή με τιμές αρχηγού κράτους άλλη μια θαυματουργή εικόνα και έβαλε στρατηγούς με συστοιχίες από γαλόνια και διπλώματα από σχολές πολέμου να την περιφέρουν ως το νέο ατομικό υπερόπλο της χώρας.  Το φως της ανάστασης γίνεται δεκτό επίσης με τιμές αρχηγού κράτους. Η χώρα κυλάει προς ένα ιδιότυπο μεσαίωνα. Το χειρότερο είναι πως έχει πάρει τροχιά προς την καταστροφή.

Όσο ήταν στην αντιπολίτευση ο κ. Τσίπρας πολύ σωστά στηλίτευε τις προσλήψεις κομματικών φίλων και συγγενών σε θέσει μετακλητών υπαλλήλων. Η κυβέρνησή του όμως κάνει ακριβώς τα ίδια και χειρότερα.

Η κυβέρνηση με λίγα λόγια είναι για τα πανηγύρια τόσο από πλευράς αντικειμενικής αντίληψης της πραγματικότητας όσο και  από πλευράς στοιχειώδους ικανότητας διαχείρισης.  

Μοναδικό ατού αυτής της κυβέρνησης ήταν και παραμένει εν μέρει  η απέχθεια της πλειοψηφίας  κοινής γνώμης για όσους μας κυβέρνησαν τις τελευταίες δεκαετίες. Δυστυχώς αυτό δεν αρκεί για να βγει η χώρα από την κατάσταση χρεοκοπίας.

Το να αντικαταστήσεις έναν οδηγό λεωφορείου που δεν κάνει καλά την δουλειά του, με κάποιον που εκτός απ’ ότι κάνει τα ίδια στη διαχείριση των εισιτηρίων, δεν βλέπει την "τύφλα" ή βλέπει οράματα μέρα μεσημέρι δεν είναι η καλύτερη επιλογή..

Νέοι πανηγυρισμοί, αποφύγαμε τα βράχια για να πέσουμε στο βάλτο …

Χθες, η κυβέρνηση με την πλάτη στον τοίχο πέτυχε στο Eurogroup να κλείσει όπως-όπως η αξιολόγηση. Ας μην υπάρχουν αυταπάτες: η προσωρινή ανάσα που πήρε η χώρα  δεν αναμένεται να διαρκέσει για πολύ. Θα προσγειωθεί απότομα στην πραγματικότητα της καθημερινότητας.

Σχετικά με τη νέα εκταμίευση των νέων δανεικών: θα γίνει σε δυο υποδόσεις. Για να πάρουμε την πρώτη των 7,5  δις ευρώ, υπάρχουν μια σειρά από προαπαιτούμενα που αφορούν το πολυνομοσχέδιο της περασμένης Κυριακής! Δεν πρόλαβε να στεγνώσει ακόμη το μελάνι…

Ο επικεφαλής του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας απαρίθμησε  μερικά από αυτά:

• Αγορά «κόκκινων» δανείων
• Ασφαλιστικό
• Αποκρατικοποιήσεις

Αν όλα αυτά εκπληρωθούν, η εκταμίευση προβλέπεται για το δεύτερο 15μερο του Ιουνίου 2016. Το υπόλοιπο ποσό των  2,8 δις δεν ξεκαθαρίστηκε αν δοθεί το φθινόπωρο εφάπαξ ή σε περισσότερες υποδόσεις και με ποια ακριβώς προαπαιτούμενα και όρους. Είναι φανερή η πλήρης δυσπιστία κι η έλλειψη εμπιστοσύνης των δανειστών προς την ελληνική κυβέρνηση. Και δικαιολογημένα.

Η πρώτη δόση των 7,5 δις ευρώ  θα κατευθυνθεί για την κάλυψη των αναγκών εξυπηρέτησης του χρέους και την αποπληρωμή μέρους των ληξιπρόθεσμων οφειλών του Δημοσίου.  

 Η επόμενη εκταμίευση το φθινόπωρο θα κατευθυνθεί  μετά από το καλοκαίρι στην αποπληρωμή μέρους ληξιπρόθεσμων οφειλών του Δημοσίου.

Επιπλέον, προβλέπεται πρόσθετη εκταμίευση για τις ανάγκες εξυπηρέτησης του χρέους, με την προϋπόθεση ότι, θα εκπληρωθούν προαπαιτούμενα που σχετίζονται με τις ιδιωτικοποιήσεις, συμπεριλαμβανομένου του νέου Ταμείου Αποκρατικοποίησεων, τις διοικήσεις των τραπεζών, την ανεξάρτητη αρχή δημοσίων εσόδων και τον τομέα της ενέργειας.

Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, που κατέθεσε δημόσια δυσμενείς προβλέψεις για το ελληνικό χρέος, δεν είναι γνωστό αν θα συμμετάσχει τελικά στο ελληνικό πρόγραμμα. Αυτό θα το αποφασίσει στο τέλος του 2016. Πάντως, είναι ενδεικτικό της σοβαρότητας της κατάστασης ότι, ο Ντάισελμπλουμ υπογράμμισε: «χωρίς το ΔΝΤ δεν προχωράμε» …

Σχετικά με το χρέος, οι δανειστές φρόντισαν εγκαίρως να χαμηλώσει πολύ ο πήχης. Δεν μπορεί κι εδώ κανείς να πανηγυρίσει αφού μας διαμηνύθηκε αρμοδίως ότι, δεν υπάρχουν υπολογισμοί για το άμεσο οικονομικό όφελος από το πρώτο πακέτο ελάφρυνσης μέσω της διαχείρισης. Τα μέτρα για το χρέος  «δεν «κλειδώνουν» τώρα αλλά το 2018 και μόνο εάν κριθεί αναγκαίο» …

Τα μέτρα για την ελάφρυνση του ελληνικού χρέους θα εφαρμοστεί σε τρία στάδια- βραχυπρόθεσμο, μεσοπρόθεσμο, μακροπρόθεσμο και υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις. Που κατέληξε το Eurogroup;

Όσον αφορά το βραχυπρόθεσμο στάδιο, οι υπουργοί οικονομικών της Ευρωζώνης συμφώνησαν σε μια δέσμη μέτρων που θα εφαρμοστούν «μετά την ολοκλήρωση της πρώτης αξιολόγησης και ως τη λήξη του προγράμματος».

Στο μεσοπρόθεσμο επίπεδο, τονίζεται ότι μετά το 2018, και εφόσον εφαρμοστεί επιτυχώς το πρόγραμμα, θα εφαρμοστεί μια ακόμη δέσμη μέτρων για την ελάφρυνση του χρέους.

Στο μακροπρόθεσμο επίπεδο, και αν αυτό χρειαστεί, τα μέτρα του μεσοπρόθεσμου επιπέδου θα μπορούσαν να επαναληφθούν.

Όσον αφορά κόφτη: ο  Ντάισελμπλουμ ανέφερε πως το Eurogroup κατέληξε σ’ ένα μηχανισμό έκτακτης ανάγκης για τη λήψη περαιτέρω μέτρων που θα ενεργοποιηθεί εάν και όποτε χρειαστεί. Την ενεργοποίηση του μηχανισμού αυτού θα αποφασίζει το Eurogroup και εφόσον επιβεβαιώνεται πως η Ελλάδα εκπληρώνει τους όρους του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης.

Το Eurogroup υπενθύμισε επίσης ότι, ο στόχος να επιτευχθεί πρωτογενές πλεόνασμα  3,5% του ΑΕΠ το 2018 παραμένει ενεργός …

Αφήνουμε πίσω τη γκρίνια, η εποχή της Ανάπτυξης έρχεται…

Πρώτη φορά από την εποχή της κρίσης, ελληνική κυβέρνηση αποδέχεται αμάσητη την απαίτηση των δανειστών για την προσημείωση της πτώχευσης της χώρας επί 99 ολόκληρα χρόνια.

Πρώτη φορά, επίσης, από συστάσεως του νεοελληνικού κράτους δανειστές τόλμησαν να προβάλλουν μια τέτοια απαίτηση σε ελληνική κυβέρνηση.

Όλα, λοιπόν, Πρώτη Φορά Αριστερά!

Ωστόσο, το κύριο δεν είναι ίσως αυτό αλλά το νέο μείγμα υφεσιακών μέτρων που μπαίνουν άμεσα σε εφαρμογή κι αναμένεται να οδηγήσουν σε περαιτέρω επιδείνωση όλους τους δείκτες της ελληνικής οικονομίας, βαθαίνοντας τα αδιέξοδα της.

Ένα φάντασμα πλανιέται πάνω από τη χώρα, εκείνο της πτώχευσης και της δραχμής. Είναι το σενάριο που μας είχε προτείνει εντελώς φιλικά ο Σόιμπλε το καλοκαίρι του 2015, με δόλωμα για μια 5ετία 25  δις Ευρώ.

Τους επόμενους 18 μήνες θα δοκιμαστεί σκληρά ο προϋπολογισμός του ελληνικού νοικοκυριού με- αύξηση του ΦΠΑ από το 23% στο 24%,  αύξηση του φόρου στην αμόλυβδη και το πετρέλαιο κίνησης, στο πετρέλαιο θέρμανσης, στη σταθερή τηλεφωνία και στο ιντερνετ, στον καφέ, στην μπύρα και στα τσιγάρα. Σε συνδυασμό με το νέο ΕΝΦΙΑ, την αύξηση  στη φορολογία εισοδήματος για τα φυσικά και νομικά πρόσωπα και όσους εισπράττουν εισοδήματα από ενοίκια, καθώς και τις επιβαρύνσεις από το νέο Ασφαλιστικό.

Από την 1η Ιουνίου2016, έρχονται ανατιμήσεις στα:

• μακαρόνια 
• ρύζι
• αλεύρι
• κακάο
• αλλαντικά
• μαρμελάδες
• σοκολάτες
• παγωτά
• είδη ζαχαροπλαστικής
• μπαχαρικά
• προψημένο ψωμί
• προμαγειρεμένα φαγητά
• ψωμί του τοστ
• αναψυκτικά
• χυμοί
• μπύρα

• ρούχα
• παπούτσια
• είδη κατοικίας
• εργαλεία
• έπιπλα
• χαρτικά
• ηλεκτρικές συσκευές
• ηλεκτρονικές συσκευές 
• λογαριασμοί κινητής και σταθερής τηλεφωνίας
• πακέτα συνδρομών τηλεόρασης κ.λπ.

• τιμές ακινήτων
• τιμές αυτοκινήτων
• σε ταβέρνες και εστιατόρια
• σε καφετέριες 
• σε φαγητό στο σπίτι 
• σε κρέας από το κρεοπωλείο

• ταξίδια
• διόδια
• καύσιμα
• εισιτήρια μέσων μαζικής μεταφοράς (λεωφορεία, αεροπλάνα, πλοία κ.ά.)
• κόμιστρα των ταξί
• λογαριασμοί αποχέτευσης

11 νησιά χάνουν την έκπτωση στους συντελεστές ΦΠΑ
από την 1η Ιουνίου 2016. Οι τιμές θα επιβαρυνθούν με ΦΠΑ 13% και 24%, αντί 9% και 16%:

• Σύρος
• Θάσος
• Άνδρος
• Τήνος
• Κάρπαθος
• Μήλος
• Σκύρος
• Αλόννησος
• Αντίπαρος
• Κέα
• Σίφνος

Από την 1η Οκτωβρίου 2016:

• αυξάνεται ο ειδικός φόρος κατανάλωσης στο πετρέλαιο θέρμανσης κατά 5-6 λεπτά το λίτρο. 

Από την 1η Ιανουαρίου 2017:

• αυξάνεται ο φόρος στα εταιρικά αυτοκίνητα 
• επιβάλλεται φόρος στο ηλεκτρονικό τσιγάρο
• επιβάλλεται φόρος στον καφέ
• επιβάλλεται φόρος στη συνδρομητική τηλεόραση
• επιβάλλεται φόρος στη σταθερή τηλεφωνία 
• επιβάλλεται φόρος στο Ιντερνετ
• αυξάνονται οι ειδικοί φόροι κατανάλωσης σε υγραέριο, αμόλυβδη και πετρέλαιο κίνησης.

Από τον Ιανουάριο του 2018:

• επιβάλλεται φόρος στη διανυκτέρευση από 0,5 ευρώ έως 4 ευρώ.

Όσοι αγρότες δεν πληρούν τα κριτήρια για να θεωρούνται «κατ’ επάγγελμα αγρότες» από φέτος χάνουν το αφορολόγητο των 8.836 ευρώ. Παράλληλα, θα επιβαρυνθεί το κόστος παραγωγής, αφού αυξάνεται σε 24%  ΦΠΑ   για τα λιπάσματα, ζωοτροφές, σπόρους για καλλιέργειες, άλογα, βοοειδή, αιγοπρόβατα κλπ. 

Πλήγμα θα υποστούν μισθωτοί και συνταξιούχοι, αφού η επόμενη μισθοδοσία τους θα είναι έως και 10 ευρώ μειωμένη λόγω αύξησης της φορολογίας. Όσοι βγάζουν από 650 - 700 ευρώ και πάνω, καθώς οι μισθωτοί χωρίς παιδιά και με εισόδημα κάτω από 9.500 ευρώ χάνουν περί τα 100-120 ευρώ τον χρόνο.

Οι συνδρομητές τηλεόρασης με την επιβολή φόρου 10% στους λογαριασμούς θα έχουν επιβάρυνση 3-5 ευρώ το μήνα.

Ο νέος φόρος στη σταθερή τηλεφωνική σύνδεση θα φτάνει στο 5% του λογαριασμού, δηλαδή τουλάχιστον 2 ευρώ τον μήνα.

Στο πετρέλαιο θέρμανσης αναμένεται νέα αύξηση του ειδικού φόρου κατανάλωσης για το πετρέλαιο θέρμανσης, από τα 230 στα 280 ευρώ. 

Φωτιά στη βενζίνη, καθώς από τον Ιανουάριο  2017 αυξάνεται ο ειδικός φόρος κατανάλωσης, από τα 670 ευρώ ανά χιλιόλιτρο σε 700 ευρώ.

Στα τσιγάρα αυξάνεται ο ειδικός φόρος και η τιμή εκτιμάται πως θα αυξηθεί έως και μισό ευρώ στο πακέτο μαζί με τον ΦΠΑ. Για όσους αγοράζουν 1 πακέτο την ημέρα, θα πληρώνουν 150 ευρώ παραπάνω τον χρόνο.

Νέος φόρος στα  ηλεκτρονικά τσιγάρα, καθώς θα επιβαρυνθούν με 10 λεπτά ανά ml του υγρού, δηλαδή 1 ευρώ σε μια συσκευασία των 10 ml ή 1,24 ευρώ επιπλέον στην τελική τιμή μαζί με τον ΦΠΑ. 

Ο ειδικός φόρος στον καφέ μεταφράζεται σε επιβαρύνσεις 2 ευρώ ανά κιλό στον ακατέργαστο καφέ, 3 ευρώ στον καβουρδισμένο και 4 ευρώ ανά κιλό στον στιγμιαίο, με τις αυξήσεις για τους καταναλωτές να ξεπερνούν το 20% χωρίς τον ΦΠΑ.