Δευτέρα 10 Αυγούστου 2015
Παρασκευή 7 Αυγούστου 2015
Η ανεκδιήγητη συμμορία της Δραχμής
Του ΒΑΣΙΛΗ Σ. ΚΑΝΕΛΛΗ
«Δείξε μου τους φίλους σου να σου πω ποιος είσαι»,
λέει ο σοφός λαός και στην περίπτωση του Γιάνη Βαρουφάκη μια ματιά στις παρέες
των τελευταίων ετών θα αποκάλυπτε ποιοι ήταν το «λόμπι της δραχμής» εντός της
κυβέρνησης αλλά με... εξωτερική βοήθεια. Και φυσικά, κανείς δεν θα εκπλησσόταν
για το πώς ο πρώην υπουργός Οικονομικών είχε «στήσει» τον μηχανισμό που
οδηγούσε κατευθείαν στην έξοδο της Ελλάδας από το ευρώ.
Μια ιστορία που τότε είχε προκαλέσει πάταγο για άλλο
λόγο, αποκαλύπτει τον ρόλο του λόρδου Νόρμαν Λαμόντ, πρώην υπουργού Οικονομικών
της Βρετανίας, μέλους των κυβερνήσεων Θάτσερ και Μέιτζορ και πρωταγωνιστή μιας
από τις μεγαλύτερες οικονομικές «μαύρες σελίδες» στην παγκόσμια ιστορία.
Είναι αρχές Φεβρουαρίου του 2015 και ο «ροκ σταρ» Γ.
Βαρουφάκης απολαμβάνει την υψηλή δημοφιλία που του έχει χαρίσει η θέση του
υπουργού Οικονομικών στην πρώτη κυβέρνηση της Αριστεράς αλλά και ο
αντισυμβατικός του χαρακτήρας. Χωρίς γραβάτες και «τυπικούρες», με σηκωμένους
γιακάδες και ύφος χιλίων καρδιναλίων περιφέρεται στα διεθνή φόρα και εκπλήσσει
τους «στημένους» γραφειοκράτες των Βρυξελλών. Εκείνη την περίοδο βρίσκεται στο
Λονδίνο για συνομιλίες σχετικά με το ελληνικό πρόβλημα και η είδηση που κάνει
το γύρο του κόσμου είναι ότι ο κ. Βαρουφάκης «έφαγε πόρτα» από το γνωστό Reform
Club, επειδή η ιδιωτική λέσχη δεν αποδεχόταν το dress code του υπουργού. Ο
Ελληνας οικονομολόγος δεν έγινε δεκτός στη λέσχη παρ’ ότι συνοδευόταν από τον
πρώην υπουργό Οικονομικών και προσωπικό του φίλο Νόρμαν Λαμόντ.
Περίεργες συμπτώσεις με το «γεράκι» των αγορών, Τζ.
Σόρος
Ο ίδιος Λαμόντ είναι αυτός που συντόνιζε το φόρουμ
στο οποίο ο Γιάνης Βαρουφάκης έκανε τις αποκαλύψεις σχετικά με το παράλληλο
τραπεζικό σύστημα που ήθελε να στήσει μέσω «χακαρίσματος» των συστημάτων του
υπουργείου Οικονομικών.
Το ακροατήριο ήταν επενδυτές και στελέχη διεθνών
hedge funds, ουσιαστικά δηλαδή κεφάλαια που θα μπορούσαν να αξιοποιήσουν μια
τέτοια ευκαιρία, μια οικονομική και νομισματική αναταραχή εντός της Ευρωζώνης.
Και κανείς βεβαίως δεν είναι σίγουρος αν όλοι αυτοί οι επενδυτές γνώριζαν ακόμη
και πριν ο ΣΥΡΙΖΑ έλθει στην εξουσία το σχέδιο που είχε ο Γ. Βαρουφάκης. Ο
πρώην υπουργός με τον Λαμόντ είχαν γνωριστεί στην Αυστραλία προ επταετίας και
είχαν αναπτύξει προσωπική φιλία, η οποία στηριζόταν προφανώς και στις ίδιες
απόψεις για την Ευρώπη. Αν μάλιστα δει κανείς τη διαδρομή του λόρδου, θα
καταλάβει ότι πολλές από τις απόψεις του Βαρουφάκη είχαν ως βάση τις θεωρίες
του Βρετανού. Μιλώντας στην τηλεόραση του Bloomberg ο λόρδος Λάμοντ τόνισε ότι
σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να συγκριθεί μία έξοδος της Ελλάδας από το κοινό
νόμισμα με την έξοδο της Βρετανίας από τον ERM. Οι συνθήκες είναι πολύ
διαφορετικές, επισήμανε, εξηγώντας ότι «τώρα θα πρέπει να δημιουργηθεί ένα νέο
νόμισμα, το οποίο είναι τεράστιο θέμα».
Ο πρώην υπουργός Οικονομικών της Βρετανίας Νόρμαν
Λαμόντ
«Θα έπρεπε βραχυπρόθεσμα να αντιμετωπίσουν στην
Ελλάδα μεγάλα θέματα, όπως η ραγδαία υποτίμηση του νέου νομίσματος, πιθανότατα
και η εκτόξευση του πληθωρισμού, ενώ παράλληλα θα έπρεπε να γίνει εθνικοποίηση
τραπεζών και να διατηρηθούν τα capital controls. Μακροπρόθεσμα ίσως απέφερε
θετικά αποτελέσματα, όμως βραχυπρόθεσμα τα προβλήματα θα ήταν μεγάλα, οπότε δεν
εκπλήσσομαι που τελικά το απέφυγαν», υποστήριξε ο Λάμοντ.
Κερδοσκοπία
Τζ. Γκαλμπρέιθ
Ο ρόλος του Λαμόντ στη «Μαύρη Τετάρτη» για τη
Βρετανία δεν έχει ξεκαθαριστεί. Θυμίζουμε ότι επί υπουργίας του το 1992 η
αγγλική στερλίνα οδηγήθηκε στην έξοδο από τον Ευρωπαϊκό Mηχανισμό
Συναλλαγματικών Iσοτιμιών (ERM). Ο ίδιος έφυγε από την κυβέρνηση, αλλά έμεινε
σταθερός στην άποψή του ότι η κίνηση αυτή ήταν προς όφελος της χώρας. Ο Λαμόντ
αναγκάστηκε να παραιτηθεί από την κυβέρνηση Μέιτζορ το 1993 κάτω από το βάρος
των καταγγελιών για πιθανή εμπλοκή του στο σκάνδαλο κερδοσκοπίας με τη
βρετανική λίρα. Η «Μαύρη Τετάρτη» (16 Σεπτεμβρίου 1992) είναι γνωστή ως η ημέρα
που οι κερδοσκόποι «έσπασαν» τη στερλίνα και ανάγκασαν τη βρετανική κυβέρνηση
να την αποσύρει από τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Συναλλαγματικών Ισοτιμιών (ΜΣΙ).
Κι εδώ έρχεται η ενδιαφέρουσα είδηση. Εκείνο το
παιχνίδι της άγριας κερδοσκοπίας επί της βρετανικής λίρας είχε πρωταγωνιστή το
γνωστό «γεράκι» των αγορών, τον Τζορτζ Σόρος, ο οποίος κέρδισε τουλάχιστον 1
δισ. δολάρια και μετά απ' αυτό καθιερώθηκε ως ο Νο 1 κερδοσκόπος με νομίσματα
παγκοσμίως. Ο Λαμόντ δεν έχει αποδειχθεί τι ρόλο έπαιξε στο πλευρό του Σόρος,
όμως, πολλοί στη Βρετανία δεν θα απέκλειαν οτιδήποτε.
Ο κ. Χατζηθεοδώρου
Ωστόσο, και για τον Γ. Βαρουφάκη, υπάρχουν οι φήμες
για σχέσεις του με οικονομικούς παράγοντες που θα επιδίωκαν ένα Grexit, και
κυρίως με τον Τζ. Σόρος. Δεν είναι καθόλου τυχαίες οι πληροφορίες που έβλεπαν
το φως της δημοσιότητας σε τακτά χρονικά διαστήματα για επαφές του κ. Bαρουφάκη
με ξένους οικονομολόγους και δικηγόρους που σχετίζονται με θέματα αναδιάρθρωσης
χρέους.
Ο πρώην υπουργός έχει συναντηθεί με τον διάσημο
δικηγόρο, ειδικό σε θέματα αναδιάρθρωσης χρέους Λι Mπουχάιτ, γεγονός που
επιβεβαιώνει τις σκέψεις για «σχέδιο Β» που είχε η κυβέρνηση.
Δ. Παπαδημητρίου
Στις φήμες θα πρέπει να προστεθούν κι αυτές που
έκαναν λόγο για συνάντηση του κ. Bαρουφάκη με τον Tζ. Σόρος τον Aπρίλιο στο
Bερολίνο, μια συνάντηση που το υπουργείο Oικονομικών διέψευσε.
Tα σενάρια εντάθηκαν όταν υπήρξαν δημοσιεύματα για
επαφές του κ. Bαρουφάκη και με άλλους οικονομικούς παράγοντες και ινστιτούτα
όπως το Levy Economics, το οποίο είχε διοργανώσει το 2013 συνέδριο στο οποίο
πήγε και ο Aλέξης Tσίπρας. Tο εν λόγω ινστιτούτο χρηματοδοτείται και από τον
Tζ. Σόρος, ενώ σε αυτό εργαζόταν και ο Tζ. Γκάλμπρεϊθ, εκ των συμβούλων του κ.
Bαρουφάκη και συντονιστής της ομάδας που προετοίμαζε το παράλληλο τραπεζικό
σύστημα. Eπικεφαλής στο Levy είναι ο καθηγητής Δημήτρης Παπαδημητρίου, σύζυγος
της αναπληρώτριας υπουργού για την καταπολέμηση της ανεργίας, P. Aντωνοπούλου.
Ο λόρδος Λαμόντ συνεργάζεται με τον οργανισμό
Official Monetary and Financial Institutions Forum (OMFIF) που κάνει αναλύσεις
για επενδυτές που θα μπορούσαν να «παίξουν» στις διεθνείς χρηματαγορές και στο
οποίο μίλησε ο κ. Βαρουφάκης.
Ξεκίνησε την καριέρα του στην NM Rothschild &
Sons, την επενδυτική τράπεζα όπου έγινε διευθυντής της Rothschild Asset
Management πριν μεταπηδήσει στο βρετανικό Κοινοβούλιο.
Θεωρείται ευρωσκεπτικιστής αν και υποστηρίζει ότι
είναι ανοιχτός στην ευρωπαϊκή προοπτική της χώρας του, ενώ αποφεύγει να ταχθεί
ανοιχτά υπέρ ενός Brexit. Οι επαφές του με τον Γ. Βαρουφάκη ενδεχομένως να
σχετίζονται με το σχέδιο Β που προετοίμαζε ο τελευταίος και που ο λόρδος
θεωρούσε απόλυτα φυσιολογικό.
Ολη η ομάδα εν δράσει
Τελικά ποιος εργαζόταν στο υπουργείο Οικονομικών επί
πέντε μήνες για το «σχέδιο Α;» Είναι το ερώτημα που εύλογα τίθεται μετά τις
αποκαλύψεις για το «plan B» που είχε ο Γ. Βαρουφάκης και το οποίο, όπως ο ίδιος
υποστήριξε, προωθούνταν με εντολή του ίδιου του πρωθυπουργού.
Και παρά το γεγονός ότι ο πρώην υπουργός τονίζει με
έμφαση ότι θα ήταν «έγκλημα» να μην έχει μια κυβέρνηση εναλλακτικό σχέδιο σε
περίπτωση που οι Ευρωπαίοι ήθελαν να διώξουν την Ελλάδα, η μεθόδευση αυτού του
σχεδίου προκαλεί σάλο. Και φυσικά θα αποτελέσει αντικείμενο της δικαστικής
έρευνας και για το κατά πόσο ο κ. Βαρουφάκης προέβη σε ενέργειες που ενέχουν
ποινικές ευθύνες.
Βεβαίως θα πρέπει να διευκρινιστεί και το ποιοι ήταν
οι «κοινωνοί» του συγκεκριμένου πλάνου, το οποίο είχε αρχίσει να σχεδιάζεται
προτού καν ο ΣΥΡΙΖΑ κερδίσει τις εκλογές του Ιανουαρίου. Αν, δηλαδή, δεν ήταν
μόνο η κλειστή ομάδα των τεσσάρων - πέντε ατόμων που είχε γνώση του σχεδίου,
αλλά και πολλοί άλλοι εντός και εκτός Ελλάδας που ενδεχομένως εκμεταλλεύτηκαν
τις πληροφορίες για ίδιον όφελος.
Όμως, ο πρώην υπουργός, ο οποίος δεν είχε
ιδιαίτερη... σχέση με το υπουργείο του κατά τη διάρκεια της θητείας του εκεί,
αφού λίγες φορές πάτησε το πόδι του στο κτίριο της πλατείας Συντάγματος, θα
πρέπει να δώσει... διευθύνσεις και ονόματα για το ποιοι συγκροτούσαν την ομάδα
της δραχμής και ποιοι ήταν εκείνοι που γνώριζαν μέσα στο Υπουργικό Συμβούλιο
και το Μαξίμου για τα σχέδια «χακαρίσματος» του πληροφοριακού συστήματος του
υπουργείου Οικονομικών.
Ο φίλος «χακεράς»
Μέχρι στιγμής έχει γίνει γνωστό από τον κ. Βαρουφάκη ότι ο «χάκερ» που θα έκανε την υποκλοπή ήταν προσωπικός του φίλος και καθηγητής στο Κολούμπια. Πρόκειται για τον Μιχάλη Χατζηθεοδώρου, ο οποίος διορίστηκε από τον Βαρουφάκη Γ.Γ. Πληροφοριακών Συστημάτων.
Μέχρι στιγμής έχει γίνει γνωστό από τον κ. Βαρουφάκη ότι ο «χάκερ» που θα έκανε την υποκλοπή ήταν προσωπικός του φίλος και καθηγητής στο Κολούμπια. Πρόκειται για τον Μιχάλη Χατζηθεοδώρου, ο οποίος διορίστηκε από τον Βαρουφάκη Γ.Γ. Πληροφοριακών Συστημάτων.
Ο ίδιος πριν από μερικές ημέρες διέψευσε
κατηγορηματικά τον παιδικό του φίλο λέγοντας πως ουδέποτε έγινε η παραμικρή
παραβίαση του συστήματος και ποτέ δεν υπήρξε κάποιο τέτοιο σχέδιο δημιουργίας
παράλληλου συστήματος το οποίο ουσιαστικά θα οδηγούσε σε εθνικό νόμισμα.
Ο ίδιος ο υπουργός είχε πει στις 5 Μαρτίου για τον
προσωπικό του φίλο: «Τα πληροφοριακά συστήματα του υπουργείου Οικονομικών
αποτελούν τη «ραχοκοκαλιά» πάνω στην οποία θα χτιστεί, χτίζεται και θα χτιστεί
ακόμη περισσότερο η δυνατότητα του υπουργείου Οικονομικών, αλλά και γενικότερα
του ελληνικού κράτους, να στηρίξει το φορολογικό του σύστημα, το σύστημα
πληρωμών σε νέες τεχνολογικές δομές. Ο Μιχάλης αν θέλετε αποτελεί ένα δείγμα
γραφής των επιλογών μας να μην επιλέγουμε ανθρώπους του κομματικού σωλήνα...».
O φίλος του πρώην υπουργού Οικονομικών είναι ειδικός στην Πληροφορική.
Πτυχιούχος του Πανεπιστημίου Αθηνών και έχει διδακτορικό στο αμερικανικό
πανεπιστήμιο Columbia.
Ο συντονιστής
Συντονιστής της ομάδας που προετοίμαζε το σχέδιο Β ήταν ο γνωστός καθηγητής οικονομικών, Τζέιμς Γκαλμπέιθ. Γιος ενός εκ των κορυφαίων Αμερικανών κεϋνσιανών οικονομολόγων του 20ού αιώνα, του Τζον Γκαλμπρέιθ, διδάσκει στο περίφημο Πανεπιστήμιο του Τέξας στο Όστιν και είναι προσωπικός φίλος του Γ. Βαρουφάκη. Ο ίδιος αποκάλυψε προ ημερών ότι το σχέδιο που ετοίμαζαν ήταν οι πληρωμές σε IUS’s δηλαδή καταβολή μισθών, συντάξεων και άλλων υποχρεώσεων του δημοσίου με «υποσχετικές». Ο οικονομολόγος παραδέχεται στο περιοδικό Politico ότι όλα γίνονταν συνωμοτικά, με ανταλλαγή πληροφοριών με κρυπτογραφημένα email, συναντήσεις σε απομακρυσμένα σημεία και κυρίως «κανείς από την ομάδα των 4-5 ατόμων δεν μιλούσε για όσα συζητούσαμε με κανέναν εκτός κύκλου», υποστηρίζει ο κύριος Γκάλμπρεϊθ, που πάντως δηλώνει κατηγορηματικά πως δεν επρόκειτο για μια επιχείρηση «απατεώνων». «Δεν υπήρχε τίποτα αμφίβολο σε όσα κάναμε, εκτός από το γεγονός ότι γνωρίζαμε πως θα μπορούσαν να παρερμηνευθούν», λέει.
Συντονιστής της ομάδας που προετοίμαζε το σχέδιο Β ήταν ο γνωστός καθηγητής οικονομικών, Τζέιμς Γκαλμπέιθ. Γιος ενός εκ των κορυφαίων Αμερικανών κεϋνσιανών οικονομολόγων του 20ού αιώνα, του Τζον Γκαλμπρέιθ, διδάσκει στο περίφημο Πανεπιστήμιο του Τέξας στο Όστιν και είναι προσωπικός φίλος του Γ. Βαρουφάκη. Ο ίδιος αποκάλυψε προ ημερών ότι το σχέδιο που ετοίμαζαν ήταν οι πληρωμές σε IUS’s δηλαδή καταβολή μισθών, συντάξεων και άλλων υποχρεώσεων του δημοσίου με «υποσχετικές». Ο οικονομολόγος παραδέχεται στο περιοδικό Politico ότι όλα γίνονταν συνωμοτικά, με ανταλλαγή πληροφοριών με κρυπτογραφημένα email, συναντήσεις σε απομακρυσμένα σημεία και κυρίως «κανείς από την ομάδα των 4-5 ατόμων δεν μιλούσε για όσα συζητούσαμε με κανέναν εκτός κύκλου», υποστηρίζει ο κύριος Γκάλμπρεϊθ, που πάντως δηλώνει κατηγορηματικά πως δεν επρόκειτο για μια επιχείρηση «απατεώνων». «Δεν υπήρχε τίποτα αμφίβολο σε όσα κάναμε, εκτός από το γεγονός ότι γνωρίζαμε πως θα μπορούσαν να παρερμηνευθούν», λέει.
Yπερασπίζεται τις ενέργειές του, αλλά αρνείται πως η
ομάδα αυτή είχε οποιαδήποτε ανάμειξη με το σχέδιο χακαρίσματος των ΑΦΜ: «Αυτό ήταν
εντελώς διαφορετικό από αυτό που έχει ξεσηκώσει κατακραυγή αυτές τις μέρες»,
λέει.
O Γκαλμπρέιθ δεν είναι άγνωστος στο ελληνικό κοινό,
καθώς ήταν σύμβουλος του πρώην πρωθυπουργού Γιώργου Παπανδρέου, όπως βεβαίως
και ο κ. Βαρουφάκης. Ο αμερικανός οικονομολόγος συνδέεται με φιλία με τον
τελευταίο, τον συνόδευσε σε ταξίδια στις Βρυξέλλες αλλά και στις προγραμματικές
δηλώσεις της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ και θεωρείτο άτυπος και άμισθος σύμβουλός του,
ενώ είχε συναντηθεί αρκετές φορές και με τον Αλέξη Τσίπρα. Εχει ουκ ολίγες
φορές μιλήσει για εναλλακτικό σχέδιο από την Ελλάδα και ήταν υπερασπιστής του
«όχι» στο πρόσφατο δημοψήφισμα.
Ο «κύριος Geuro»
Η Welt αποκαλύπτει ότι στις 28 Απριλίου 2015 ο αμερικανικής καταγωγής Τόμας Μάγερ είχε μια συζήτηση «ιδιωτικής φύσης» τόσο με τον πρωθυπουργό όσο και με τον υπουργό Οικονομικών. Πρόκειται για έναν αμφιλεγόμενο οικονομολόγο της Deutsche Bank και θεωρείται ο εμπνευστής του σχεδίου για το ελληνικό ευρώ, το «Geuro» και είχε μιλήσει γι' αυτό ήδη από το 2012.
Η Welt αποκαλύπτει ότι στις 28 Απριλίου 2015 ο αμερικανικής καταγωγής Τόμας Μάγερ είχε μια συζήτηση «ιδιωτικής φύσης» τόσο με τον πρωθυπουργό όσο και με τον υπουργό Οικονομικών. Πρόκειται για έναν αμφιλεγόμενο οικονομολόγο της Deutsche Bank και θεωρείται ο εμπνευστής του σχεδίου για το ελληνικό ευρώ, το «Geuro» και είχε μιλήσει γι' αυτό ήδη από το 2012.
Ο Μάγερ υποστηρίζει, εντελώς... τυχαία το ίδιο
υποστηρίζει και ο κ. Γκάλμπρειθ, τη χρήση IOUs, τα οποία θα μπορούσε να εκδώσει
η ελληνική κυβέρνηση, εάν δεν είχε χρήματα για να πληρώσει μισθούς και
συντάξεις. Τις σκέψεις αυτές τις είχε πει και στον κ. Βαρουφάκη και στον πρωθυπουργό
υποστηρίζοντας ότι το νέο νόμισμα, το Geuro θα είχε ισοτιμία 1 προς 1 με το
ευρώ, αλλά η αγορά θα το υποτιμούσε αμέσως, ενδεχομένως και κατά 50%. Ο
οικονομολόγος υποστήριζε ακόμη ότι το συγκεκριμένο σχέδιο θα έπρεπε να
περιλαμβάνει και capital controls, όχι όμως με «πάγωμα» των αναλήψεων, αλλά με
ένα «πέναλτι» για όσους βγάζουν χρήματα στο εξωτερικό.
Aκόμη... μία σύμπτωση
Ακόμη... μία σύμπτωση αποτελούν οι απόψεις του προέδρου του Ινστιτούτου Levy, που έχει ως έδρα το Κολέγιο Bard της Νέας Υόρκης, του Δ. Παπαδημητρίου, ο οποίος είναι σύζυγος της αναπληρώτριας υπουργού Ανεργίας Ράνιας Αντωνοπούλου.
Ακόμη... μία σύμπτωση αποτελούν οι απόψεις του προέδρου του Ινστιτούτου Levy, που έχει ως έδρα το Κολέγιο Bard της Νέας Υόρκης, του Δ. Παπαδημητρίου, ο οποίος είναι σύζυγος της αναπληρώτριας υπουργού Ανεργίας Ράνιας Αντωνοπούλου.
Είναι ο ίδιος που είχε οργανώσει επαφές υψηλού
επιπέδου του Αλ. Τσίπρα με αξιωματούχους του Λευκού Οίκου πριν γίνει
πρωθυπουργός. Ο κ. Παπαδημητρίου είναι υπέρμαχος της εξόδου της χώρας από το
ευρώ ή της κυκλοφορίας παράλληλου νομίσματος σε Ελλάδα και Κύπρο.
Σε άρθρο του με τίτλο «The Jobs-Currency Connection
in Greece», τάσσεται υπέρ της υιοθέτησης ενός εναλλακτικού εγχώριου νομίσματος,
του «geuro». Το ίδιο για το οποίο μιλούσε ο κ. Μάγερ... Ο κ. Παπαδημητρίου
υποστήριζε ότι η ελληνική κυβέρνηση θα μπορούσε να λειτουργεί ως Εργοδότης
Εκτακτης Ανάγκης (Employer of Last Resort), καθώς θα δύναται να προσλαμβάνει
οποιονδήποτε ικανό και πρόθυμο να παράξει δημόσια αγαθά, πληρώνοντας με geuros
τα οποία θα είναι ομόλογα με τη μορφή κουπονιών περιορισμένης ονομαστικής
αξίας, χωρίς επιτόκιο, με κύριο σκοπό την αποπληρωμή φόρων.
Σύμφωνα με μελέτη
του Bard College, η Ελλάδα μπορεί να παραμείνει στην Ευρωζώνη και να εγκαινιάσει
ένα παράλληλο χρηματοπιστωτικό σύστημα, που θα αποκαταστήσει τη ρευστότητα της
εγχώριας αγοράς, δεδομένου ότι η ενίσχυση και σταθεροποίηση της εγχώριας
ζήτησης πρέπει να είναι ένα από τα πρώτα ζητούμενα.
Πηγή:
www.imerisia.gr
Δευτέρα 3 Αυγούστου 2015
Οι μπαρούφες του κ. Βαρουφάκη για «Σχέδιο Β'»
Γράφει ο Χαρίδημος Τσούκας,
Το χρόνιο έλλειμμα ορθολογισμού της χώρας είναι τόσο γνωστό, όσο είναι επιζήμιο. Όταν λ.χ. καίγονται τα δάση ή παραβιάζεται η ασφάλεια συστημάτων, η ρουτινώδης αντίδραση της πολιτικο-κρατικής «γραφειοκρατίας» είναι να διατάξει γελοίες ΕΔΕ, όχι να εντοπίσει τα αίτια, να μάθει, και να χαράξει αξιόπιστες πολιτικές. Έτσι και τώρα, που αποκαλύφθηκε το κρυφό «Σχέδιο Β'» του πρώην υπουργού Οικονομικών κ. Βαρουφάκη, η ενστικτώδης αντίδραση της αντιπολίτευσης και των ΜΜΕ είναι να αναζητηθούν ενδεχόμενες ποινικές ευθύνες, όχι να συζητηθεί ορθολογικά το υποτιθέμενο Σχέδιο Β'.
Μια τέτοια συζήτηση θα είχε ενδιαφέρον. Γιατί; Διότι ένα μυστικό, ανεκτέλεστο σχέδιο μάς επιτρέπει να μπούμε στο μυαλό του λήπτη αποφάσεων - τι πραγματικά είχε κατά νου, τι επεδίωκε, ποια ήταν η στρατηγική του.
Ας πάρουμε τα πράγματα με τη σειρά. Ο Πρωθυπουργός κ. Τσίπρας δήλωσε στη Βουλή ότι είχε «δώσει προσωπικά εντολή στον Γιάννη Βαρουφάκη να συγκροτήσει ομάδα εργασίας για σχέδιο άμυνας σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης». «Σχέδια εξόδου από ευρώ δεν είχαμε και δεν επεξεργαστήκαμε», είπε. «Σχέδιο εκτάκτου ανάγκης είχαμε και οφείλαμε να έχουμε. Θα έπρεπε να μας εγκαλείτε αν δεν είχαμε και αν δεν είχαμε διανοηθεί να κάνουμε». Εφόσον η Κομισιόν είχε εκπονήσει αντίστοιχο σχέδιο, «δεν θα έπρεπε να ετοιμάσουμε τις άμυνες μας;».
Ας ακούσουμε τον «flamboyant οικονομολόγο» κ. Βαρουφάκη (χαρακτηρισμός του Γάλλου Υπουργού Οικονομικών κ. Σαπέν), ειδικό, υποτίθεται, στα στρατηγικά παίγνια. Τι είπε στη διαβόητη τηλεδιάσκεψη με οικονομικούς αναλυτές του Λονδίνου, μετά την παραίτησή του από τη θέση του Υπουργού Οικονομικών και την ταπεινωτική συμφωνία για το τρίτο μνημόνιο; Ομολόγησε ότι, όταν ήταν υπουργός, ήθελε να δημιουργήσει ένα «παράλληλο σύστημα πληρωμών», σε περίπτωση που, υπό την πίεση της ΕΚΤ, αναγκάζονταν να κλείσει τις τράπεζες προκειμένου να αποφευχθεί το bank run.
Όπως είναι πλέον γνωστό από το ηχητικό ντοκουμέντο που δόθηκε στη δημοσιότητα, ο κ. Βαρουφάκης θα «χάκαρε» (σε απλά ελληνικά: θα εισέβαλλε πειρατικά) στα συστήματα της Γενικής Γραμματείας Δημοσίων Εσόδων προκειμένου να δημιουργήσει λογαριασμούς καταθέσεων συνδεδεμένων με τα ΑΦΜ των φορολογουμένων, μέσα από τους οποίους θα γίνονταν ψηφιακές πληρωμές. Σε τι νόμισμα θα γίνονταν αυτές οι πληρωμές; Σε ευρώ, λέει ο κ. Βαρουφάκης, αλλά θα μπορούσαν «στιγμιαία να μετατραπούν σε δραχμές». Ποιο θα ήταν το πλεονέκτημα αυτού του παράλληλου συστήματος; Θα «μάς έδινε μια ανάσα» λέει ο κ. Βαρουφάκης, δηλαδή θα διατηρούσε τη ρευστότητα στην οικονομία.
Ωραία, πες ότι τα κάναμε αυτά, ποιο θα ήταν το επόμενο βήμα; Ο πανικός που θα δημιουργούνταν στους πολίτες θα ήταν απίστευτος, από τη στιγμή που, όχι μόνο δεν θα είχαν πρόσβαση στα χρήματά τους, αλλά θα άρχιζαν να πληρώνονται με υποσχετικές (IOUs). Τα ψηφιακά χρήματα του παράλληλου συστήματος δεν θα μπορούσαν να γίνουν μετρητά στη τσέπη των πολιτών, ούτε να χρησιμοποιηθούν για πληρωμές στο εξωτερικό. Οι περισσότεροι, εντός και εκτός της χώρας, εύλογα θα υπέθεταν ότι το ταξίδι της εξόδου από τα ευρώ θα είχε αρχίσει. Όταν το ευρώ φεύγει προσωρινά από την τσέπη σου και λαμβάνει υποσχετικό-βιρτουαλικό χαρακτήρα, η αβεβαιότητα αυξάνεται, και γρήγορα θα υποθέσεις ότι το κοινό νόμισμα πιθανότατα θα φύγει οριστικά από τη ζωή σου. Αυτό θα υποθέσει ένας ορθολογικός παίκτης, και θα συμπεριφερθεί αναλόγως - καιροσκοπικά, αποθησαυριστικά, μαυραγορίτικα. Σύντομα το φαινόμενο καθίσταται αυτο-εκπληρούμενη προφητεία: για να αποφύγω την πιθανή έξοδο από το ευρώ, προβαίνω σε ενέργειες που τελικά την επιφέρουν!
Τι θα έκανε αυτόν τον λίγο χρόνο που θα κέρδιζε ο κ. Βαρουφάκης με το παράλληλο σύστημα πληρωμών; Τίποτα, φυσικά, αφού οι δανειστές ήταν αποδεδειγμένα ανένδοτοι. Οι δανειστές είχαν ήδη ανακοινώσει το περίγραμμα των τελικών προτάσεών τους (για «τελεσίγραφο» μίλησε ο κ. Τσίπρας), και ο κ. Γιουνκέρ είχε ήδη δημοσιοποιήσει το Σχέδιο Β' της Κομισιόν για το Grexit. Η άλλη πλευρά, δηλαδή, ήταν ήδη προετοιμασμένη για έξοδο. Τι πίεση θα ασκούσε το παράλληλο σύστημα πληρωμών; Με χρεοκοπημένες τράπεζες, την οικονομία να μετατρέπεται ραγδαία σε «οικονομία πολέμου», και τον πληθυσμό να ζει με αγωνία, υποσχετικό χρήμα, και αυξανόμενες ελλείψεις αγαθών, ποιος είχε τη διαπραγματευτική ισχύ; Εμείς ή οι δανειστές;
Όχι, το Σχέδιο Β' του κ. Βαρουφάκη δεν ήταν ένα σχέδιο έκτακτης ανάγκης. Δεν αφορούσε, δηλαδή, τη διαχείριση των επιπτώσεων μετά την έξοδο από το ευρώ (όπως το Σχέδιο Β' της Κομισιόν). Ήταν μια τυχοδιωκτική και, τελικά, αυτο-εγκλωβιστική κίνηση σε ένα διαπραγματευτικό παίγνιο. Δείτε την αλληλουχία των κινήσεων: (α) δημοψήφισμα (Ελλάδα) - περιορισμός του ELA (δανειστές), (β) κλείσιμο τραπεζών και υιοθέτηση παράλληλου συστήματος πληρωμών (Ελλάδα) - ανένδοτη στάση και προετοιμασία για Grexit (δανειστές). Μετά τι; Ποια θα ήταν η δική μας επόμενη κίνηση που θα πίεζε τους δανειστές να ενδώσουν; Καμία. Θα σπάγαμε τα μούτρα μας.
Υπάρχουν δύο σοβαρά προβλήματα εδώ. Πρώτον, ουδέποτε το πρόβλημα τέθηκε με τέτοιους όρους στον ελληνικό λαό. Στο διάγγελμά του πριν το δημοψήφισμα, ο κ. Τσίπρας διακήρυξε ότι «το ΟΧΙ είναι αποφασιστικό βήμα για καλύτερη συμφωνία [εντός του ευρώ]». Ουδέποτε είπε ότι, αν η συμφωνία δεν είναι καλύτερη, θα φύγουμε από το ευρώ. Το σχέδιο Βαρουφάκη, η αποτυχία του οποίου θα οδηγούσε τη χώρα τελικά εκτός ευρώ, θα παραβίαζε τη δημοκρατική εντολή. Ο κοπτόμενος περί δημοκρατίας κ. Βαρουφάκης απεδείχθη ότι δεν είχε κανένα δισταγμό να σχεδιάσει τυχοδιωκτικές κινήσεις, η έκβαση των οποίων στερούνταν δημοκρατικής νομιμοποίησης.
Δεύτερον, η στρατηγική αμφιθυμία μειώνει τη διαπραγματευτική ισχύ. Η διάσταση μεταξύ διαφορετικών προτιμήσεων («ναι στο ευρώ», «έξοδος από το ευρώ αν χρειαστεί») αποστερεί από το διαπραγματευτή την αποφασιστικότητα που απαιτείται, έτσι ώστε να προβεί σε κινήσεις που προάγουν το βέλτιστο συμφέρον του. Όταν οι προθέσεις-προτιμήσεις δεν είναι σαφείς και συνεκτικές, ο λήπτης αποφάσεων είτε γίνεται ευάλωτος στη συγκυρία των περιστάσεων (situational contingency), είτε διολισθαίνει σχετικά εύκολα από την πρώτη (βέλτιστη) στη δεύτερη (υποβέλτιστη) προτίμηση (περίπτωση Βαρουφάκη). Όταν δεν έχεις δεύτερη προτίμηση, κινητοποιείς όλες σου τις δυνάμεις για να υλοποιηθεί η πρώτη. Γι' αυτό το λόγο δεν δήλωνε ο κ. Βαρουφάκης στο Euronews (25/4/2016), ότι «δεν μπορεί να υπάρξει Plan B»;
Τα αποτελέσματα της ανερμάτιστης διαπραγμάτευσης Βαρουφάκη-Τσίπρα τα βιώνουμε καθημερινά. Μας επιβλήθηκε ένα πολύ χειρότερο πρόγραμμα από αυτό που θα μπορούσαμε να πετύχουμε. Το τραπεζικό σύστημα σχεδόν καταστράφηκε, η οικονομία επανήλθε στην ύφεση, κάθε βδομάδα χάνονται 2,8 δισ. από το ΑΕΠ εξαιτίας των κεφαλαιακών ελέγχων, το bail-in δεν μπορεί να αποκλειστεί. Ο ελλαδικός ανορθολογισμός, όμως, για μια ακόμη φορά θριαμβεύει. Αντί οι πρωταγωνιστές του διαπραγματευτικού φιάσκου να αποχωρήσουν ντροπιασμένοι από την πολιτική σκηνή, κορδώνονται, συνεντευξιάζονται, διαπληκτίζονται, αυτοεπαινούνται. Για μια ακόμα φορά, επιδεινώσαμε τα συλλογικά προβλήματά μας, εξαιτίας ακατάλληλων ανθρώπων στους οποίους εμπιστευθήκαμε τις τύχες της χώρας. Το δράμα δεν έχει τελειώσει.
Το χρόνιο έλλειμμα ορθολογισμού της χώρας είναι τόσο γνωστό, όσο είναι επιζήμιο. Όταν λ.χ. καίγονται τα δάση ή παραβιάζεται η ασφάλεια συστημάτων, η ρουτινώδης αντίδραση της πολιτικο-κρατικής «γραφειοκρατίας» είναι να διατάξει γελοίες ΕΔΕ, όχι να εντοπίσει τα αίτια, να μάθει, και να χαράξει αξιόπιστες πολιτικές. Έτσι και τώρα, που αποκαλύφθηκε το κρυφό «Σχέδιο Β'» του πρώην υπουργού Οικονομικών κ. Βαρουφάκη, η ενστικτώδης αντίδραση της αντιπολίτευσης και των ΜΜΕ είναι να αναζητηθούν ενδεχόμενες ποινικές ευθύνες, όχι να συζητηθεί ορθολογικά το υποτιθέμενο Σχέδιο Β'.
Μια τέτοια συζήτηση θα είχε ενδιαφέρον. Γιατί; Διότι ένα μυστικό, ανεκτέλεστο σχέδιο μάς επιτρέπει να μπούμε στο μυαλό του λήπτη αποφάσεων - τι πραγματικά είχε κατά νου, τι επεδίωκε, ποια ήταν η στρατηγική του.
Ας πάρουμε τα πράγματα με τη σειρά. Ο Πρωθυπουργός κ. Τσίπρας δήλωσε στη Βουλή ότι είχε «δώσει προσωπικά εντολή στον Γιάννη Βαρουφάκη να συγκροτήσει ομάδα εργασίας για σχέδιο άμυνας σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης». «Σχέδια εξόδου από ευρώ δεν είχαμε και δεν επεξεργαστήκαμε», είπε. «Σχέδιο εκτάκτου ανάγκης είχαμε και οφείλαμε να έχουμε. Θα έπρεπε να μας εγκαλείτε αν δεν είχαμε και αν δεν είχαμε διανοηθεί να κάνουμε». Εφόσον η Κομισιόν είχε εκπονήσει αντίστοιχο σχέδιο, «δεν θα έπρεπε να ετοιμάσουμε τις άμυνες μας;».
Όλα αυτά ακούγονται εύλογα, αλλά είναι παραπλανητικά και αυτο-εξυπηρετικά, όπως συνήθως είναι τα ψευδο-επιχειρήματα των πολιτικών που προσπαθούν να συγκαλύψουν τις ευθύνες τους. Ιδού γιατί.Ένα σχέδιο έκτακτης ανάγκης αφορά τη διαχείριση των επιπτώσεων μιας κρίσης ή καταστροφής. Αν λ.χ. συμβεί μια πανδημία ή ένας καταστροφικός σεισμός πώς θα αντιμετωπίσω αποτελεσματικά τις συνέπειες; Υπό την έννοια αυτή, ο κ. Γιουνκέρ είχε πράγματι καταρτίσει, όπως αποκάλυψε, ένα σχέδιο έκτακτης ανάγκης για το Grexit, το οποίο αφορούσε σε ένα φάσμα θεμάτων: από την αποστολή ανθρωπιστικής βοήθειας στην Ελλάδα, την αντιμετώπιση της πιθανότατης κρίσης στην αγορά κρατικών ομολόγων της ευρωζώνης, τα πάμπολλα νομικά προβλήματα, μέχρι τη θέση της Ελλάδας στην Ε.Ε. και τις γεωπολιτικές επιπτώσεις. Με λίγα λόγια, σχέδιο έκτακτης ανάγκης σημαίνει: αν συμβεί το απευκταίο, πώς θα διαχειριστώ τις συνέπειες και πώς θα αποκατασταθεί η ομαλότητα; Οι Ευρωπαίοι είχαν Σχέδιο Β. Εμείς;
Ας ακούσουμε τον «flamboyant οικονομολόγο» κ. Βαρουφάκη (χαρακτηρισμός του Γάλλου Υπουργού Οικονομικών κ. Σαπέν), ειδικό, υποτίθεται, στα στρατηγικά παίγνια. Τι είπε στη διαβόητη τηλεδιάσκεψη με οικονομικούς αναλυτές του Λονδίνου, μετά την παραίτησή του από τη θέση του Υπουργού Οικονομικών και την ταπεινωτική συμφωνία για το τρίτο μνημόνιο; Ομολόγησε ότι, όταν ήταν υπουργός, ήθελε να δημιουργήσει ένα «παράλληλο σύστημα πληρωμών», σε περίπτωση που, υπό την πίεση της ΕΚΤ, αναγκάζονταν να κλείσει τις τράπεζες προκειμένου να αποφευχθεί το bank run.
Όπως είναι πλέον γνωστό από το ηχητικό ντοκουμέντο που δόθηκε στη δημοσιότητα, ο κ. Βαρουφάκης θα «χάκαρε» (σε απλά ελληνικά: θα εισέβαλλε πειρατικά) στα συστήματα της Γενικής Γραμματείας Δημοσίων Εσόδων προκειμένου να δημιουργήσει λογαριασμούς καταθέσεων συνδεδεμένων με τα ΑΦΜ των φορολογουμένων, μέσα από τους οποίους θα γίνονταν ψηφιακές πληρωμές. Σε τι νόμισμα θα γίνονταν αυτές οι πληρωμές; Σε ευρώ, λέει ο κ. Βαρουφάκης, αλλά θα μπορούσαν «στιγμιαία να μετατραπούν σε δραχμές». Ποιο θα ήταν το πλεονέκτημα αυτού του παράλληλου συστήματος; Θα «μάς έδινε μια ανάσα» λέει ο κ. Βαρουφάκης, δηλαδή θα διατηρούσε τη ρευστότητα στην οικονομία.
Ωραία, πες ότι τα κάναμε αυτά, ποιο θα ήταν το επόμενο βήμα; Ο πανικός που θα δημιουργούνταν στους πολίτες θα ήταν απίστευτος, από τη στιγμή που, όχι μόνο δεν θα είχαν πρόσβαση στα χρήματά τους, αλλά θα άρχιζαν να πληρώνονται με υποσχετικές (IOUs). Τα ψηφιακά χρήματα του παράλληλου συστήματος δεν θα μπορούσαν να γίνουν μετρητά στη τσέπη των πολιτών, ούτε να χρησιμοποιηθούν για πληρωμές στο εξωτερικό. Οι περισσότεροι, εντός και εκτός της χώρας, εύλογα θα υπέθεταν ότι το ταξίδι της εξόδου από τα ευρώ θα είχε αρχίσει. Όταν το ευρώ φεύγει προσωρινά από την τσέπη σου και λαμβάνει υποσχετικό-βιρτουαλικό χαρακτήρα, η αβεβαιότητα αυξάνεται, και γρήγορα θα υποθέσεις ότι το κοινό νόμισμα πιθανότατα θα φύγει οριστικά από τη ζωή σου. Αυτό θα υποθέσει ένας ορθολογικός παίκτης, και θα συμπεριφερθεί αναλόγως - καιροσκοπικά, αποθησαυριστικά, μαυραγορίτικα. Σύντομα το φαινόμενο καθίσταται αυτο-εκπληρούμενη προφητεία: για να αποφύγω την πιθανή έξοδο από το ευρώ, προβαίνω σε ενέργειες που τελικά την επιφέρουν!
Τι θα έκανε αυτόν τον λίγο χρόνο που θα κέρδιζε ο κ. Βαρουφάκης με το παράλληλο σύστημα πληρωμών; Τίποτα, φυσικά, αφού οι δανειστές ήταν αποδεδειγμένα ανένδοτοι. Οι δανειστές είχαν ήδη ανακοινώσει το περίγραμμα των τελικών προτάσεών τους (για «τελεσίγραφο» μίλησε ο κ. Τσίπρας), και ο κ. Γιουνκέρ είχε ήδη δημοσιοποιήσει το Σχέδιο Β' της Κομισιόν για το Grexit. Η άλλη πλευρά, δηλαδή, ήταν ήδη προετοιμασμένη για έξοδο. Τι πίεση θα ασκούσε το παράλληλο σύστημα πληρωμών; Με χρεοκοπημένες τράπεζες, την οικονομία να μετατρέπεται ραγδαία σε «οικονομία πολέμου», και τον πληθυσμό να ζει με αγωνία, υποσχετικό χρήμα, και αυξανόμενες ελλείψεις αγαθών, ποιος είχε τη διαπραγματευτική ισχύ; Εμείς ή οι δανειστές;
Όχι, το Σχέδιο Β' του κ. Βαρουφάκη δεν ήταν ένα σχέδιο έκτακτης ανάγκης. Δεν αφορούσε, δηλαδή, τη διαχείριση των επιπτώσεων μετά την έξοδο από το ευρώ (όπως το Σχέδιο Β' της Κομισιόν). Ήταν μια τυχοδιωκτική και, τελικά, αυτο-εγκλωβιστική κίνηση σε ένα διαπραγματευτικό παίγνιο. Δείτε την αλληλουχία των κινήσεων: (α) δημοψήφισμα (Ελλάδα) - περιορισμός του ELA (δανειστές), (β) κλείσιμο τραπεζών και υιοθέτηση παράλληλου συστήματος πληρωμών (Ελλάδα) - ανένδοτη στάση και προετοιμασία για Grexit (δανειστές). Μετά τι; Ποια θα ήταν η δική μας επόμενη κίνηση που θα πίεζε τους δανειστές να ενδώσουν; Καμία. Θα σπάγαμε τα μούτρα μας.
Είχε σχέδιο επιστροφής στη δραχμή ο κ. Βαρουφάκης, όπως τον εγκαλεί η μείζονα αντιπολίτευση; Λάθος ερώτηση. Μια τέτοια αιτίαση προδίδει μειωμένη κατανόηση της δυναμικής ενός στρατηγικού παιγνίου. Το πραγματικό ερώτημα είναι: «είχες κ. Βαρουφάκη την προνοητικότητα να διαβλέψεις τις επόμενες κινήσεις σου, στη στρατηγική αλληλουχία κινήσεων με τον αντίπαλό σου, με τρόπο που να υπηρετεί το διακηρυγμένο σχέδιο της κυβέρνησής σου για παραμονή στο ευρώ;». Φοβούμαι ότι δεν είχες.Γιατί; Διότι, έπασχες από στρατηγική αμφιθυμία (strategic ambivalence). Ως μελετητής των στρατηγικών παιγνίων όφειλες να ξέρεις τη σημασία των σαφών προθέσεων-προτιμήσεων των παικτών. Οι προθέσεις-προτιμήσεις σου όμως ήταν αμφίθυμες. Το ομολόγησες στην τηλεδιάσκεψη: «Δεν είχαμε λαϊκή εντολή για έξοδο από το ευρώ. [...]. Ο ελληνικός λαός μας είχε εξουσιοδοτήσει να διαπραγματευτούμε ενεργητικά μέχρι το σημείο που, αν δεν είχαμε μια βιώσιμη συμφωνία, να σκεφτούμε την έξοδο από το ευρώ». Βλέπεις την αμφιθυμία; «Δεν έχω μεν εντολή εξόδου, αλλά μπορεί και να φύγω από το ευρώ αν κρίνω ότι χρειαστεί». Ενώ δεν στόχευες απαραίτητα στο Grexit, δεν είχες ακλόνητη πεποίθηση ότι η παραμονή στο ευρώ αποτελεί τη βέλτιστη συνθήκη για τη χώρα (όπως ομολόγησε ο κ. Τσίπρας μετά τη συνθηκολόγησή του με τους δανειστές). Οι προτιμήσεις σου δεν ήταν ξεκάθαρες.
Υπάρχουν δύο σοβαρά προβλήματα εδώ. Πρώτον, ουδέποτε το πρόβλημα τέθηκε με τέτοιους όρους στον ελληνικό λαό. Στο διάγγελμά του πριν το δημοψήφισμα, ο κ. Τσίπρας διακήρυξε ότι «το ΟΧΙ είναι αποφασιστικό βήμα για καλύτερη συμφωνία [εντός του ευρώ]». Ουδέποτε είπε ότι, αν η συμφωνία δεν είναι καλύτερη, θα φύγουμε από το ευρώ. Το σχέδιο Βαρουφάκη, η αποτυχία του οποίου θα οδηγούσε τη χώρα τελικά εκτός ευρώ, θα παραβίαζε τη δημοκρατική εντολή. Ο κοπτόμενος περί δημοκρατίας κ. Βαρουφάκης απεδείχθη ότι δεν είχε κανένα δισταγμό να σχεδιάσει τυχοδιωκτικές κινήσεις, η έκβαση των οποίων στερούνταν δημοκρατικής νομιμοποίησης.
Δεύτερον, η στρατηγική αμφιθυμία μειώνει τη διαπραγματευτική ισχύ. Η διάσταση μεταξύ διαφορετικών προτιμήσεων («ναι στο ευρώ», «έξοδος από το ευρώ αν χρειαστεί») αποστερεί από το διαπραγματευτή την αποφασιστικότητα που απαιτείται, έτσι ώστε να προβεί σε κινήσεις που προάγουν το βέλτιστο συμφέρον του. Όταν οι προθέσεις-προτιμήσεις δεν είναι σαφείς και συνεκτικές, ο λήπτης αποφάσεων είτε γίνεται ευάλωτος στη συγκυρία των περιστάσεων (situational contingency), είτε διολισθαίνει σχετικά εύκολα από την πρώτη (βέλτιστη) στη δεύτερη (υποβέλτιστη) προτίμηση (περίπτωση Βαρουφάκη). Όταν δεν έχεις δεύτερη προτίμηση, κινητοποιείς όλες σου τις δυνάμεις για να υλοποιηθεί η πρώτη. Γι' αυτό το λόγο δεν δήλωνε ο κ. Βαρουφάκης στο Euronews (25/4/2016), ότι «δεν μπορεί να υπάρξει Plan B»;
Τα αποτελέσματα της ανερμάτιστης διαπραγμάτευσης Βαρουφάκη-Τσίπρα τα βιώνουμε καθημερινά. Μας επιβλήθηκε ένα πολύ χειρότερο πρόγραμμα από αυτό που θα μπορούσαμε να πετύχουμε. Το τραπεζικό σύστημα σχεδόν καταστράφηκε, η οικονομία επανήλθε στην ύφεση, κάθε βδομάδα χάνονται 2,8 δισ. από το ΑΕΠ εξαιτίας των κεφαλαιακών ελέγχων, το bail-in δεν μπορεί να αποκλειστεί. Ο ελλαδικός ανορθολογισμός, όμως, για μια ακόμη φορά θριαμβεύει. Αντί οι πρωταγωνιστές του διαπραγματευτικού φιάσκου να αποχωρήσουν ντροπιασμένοι από την πολιτική σκηνή, κορδώνονται, συνεντευξιάζονται, διαπληκτίζονται, αυτοεπαινούνται. Για μια ακόμα φορά, επιδεινώσαμε τα συλλογικά προβλήματά μας, εξαιτίας ακατάλληλων ανθρώπων στους οποίους εμπιστευθήκαμε τις τύχες της χώρας. Το δράμα δεν έχει τελειώσει.
Κυριακή 2 Αυγούστου 2015
Οκτώ μύθοι και οκτώ αλήθειες (της σημερινής συγκυρίας)
του
Νίκου Οικονομίδη,
Καθηγητή στο New York
University Stern School of Business
(αναδημοσίευση
από την Καθημερινή της Κυριακής, 2/8/2015)
Μύθος
1. Δεν χρειαζόμαστε κυβέρνηση εθνικής σωτηρίας.
Αλήθεια.
Χρειαζόμαστε άμεσα κυβέρνηση όλων των φιλοευρωπαϊκών δυνάμεων. Για δυο λογούς.
Πρώτα για να βελτιωθεί η συμφωνία. Δεύτερο για να εφαρμόσουν την συμφωνία.
Το πλαίσιο συμφωνίας είναι σκληρό γιατί υπογράφτηκε
στην χειρότερη στιγμή για την Ελλάδα, με άκαρπη την 5-μηνη αλλοπρόσαλλη
«διαπραγμάτευση» α-λα-Βαρουφάκη, μετά το καταστροφικό δημοψήφισμα, με τις
τράπεζες κλειστές, capital controls, και πλαφόν στις αναλήψεις. Όμως η
διαπραγμάτευση συνεχίζεται και η τελική συμφωνία θα έρθει στο τέλος Αύγουστου η
αργότερα. Μια κυβέρνηση εθνικής σωτηρίας όλων των φιλοευρωπαϊκών κόμματων (και
του φιλοευρωπαϊκού τμήματος του Σύριζα) θα έχει πολύ μεγαλύτερη δύναμη στην
διαπραγμάτευση από την σημερινή κυβέρνηση και θα βελτιώσει σημαντικά την
συμφωνία. Επιπλέον, η κυβέρνηση λέει ότι υπογράφει την συμφωνία με βαριά καρδιά.
Είναι απίθανο οι υπουργοί της να την εφαρμόσουν. Μια κυβέρνηση εθνικής σωτηρίας
όλων των φιλοευρωπαϊκών δυνάμεων είναι απαραίτητη για την εφαρμογή του
προγράμματος. Χωρίς εφαρμογή, κοροϊδεύουμε και τους Ευρωπαίους και τους εαυτούς
μας.
Μύθος
2. Το Grexit είναι προτιμότερο από μνημόνιο.
Αλήθεια. Τεράστιο
λάθος. Με Grexit θα έχουμε μακροχρόνια κλειστές τις τράπεζες με πλαφόν στις
αναλήψεις και οι καταθέτες θα χάσουν τουλάχιστον 50% των χρημάτων τους πρώτα
γιατί οι τράπεζες θα χρεοκοπήσουν και δεύτερο από την μετατροπή των καταθέσεων
σε νέες δραχμές. Οι κλειστές τράπεζες και τα capital controls θα αυξήσουν
κατακόρυφα την ύφεση και την ανεργία. Οι επιχειρήσεις θα έχουν μεγάλα
προβλήματα στις εισαγωγές και θα δημιουργηθούν σοβαρές ελλείψεις. Η νέα δραχμή
θα είναι βαθειά υποτιμημένο αδύναμο νόμισμα δημιουργώντας άμεσα πληθωρισμό και
φτώχια καθώς οι πολίτες θα μπορούν να αγοράζουν μόνο τα μισά η το ένα τρίτο από
σήμερα. Οι Έλληνες πολιτικοί θα τυπώσουν πολλές νέες δραχμές εκμηδενίζοντας
έτσι το όποιο όφελος στις εξαγωγές από την υποτιμημένη νέα δραχμή και
αυξάνοντας κάθετα τον πληθωρισμό. Η Ελλάδα από τον κεντρικό πυρήνα της Ευρώπης
θα καταντήσει μια μικρή αδύναμη και φτωχή χώρα της Μέσης Ανατολής, έρμαιο των
ισχυρών δυνάμεων της περιοχής και ιδιαίτερα της Τουρκίας. Η εδαφική ακεραιότητα
της Ελλάδας θα είναι προβληματική.
Μύθος
3. Το μνημόνιο οδηγεί σε Grexit.
Αλήθεια. Μεγάλο
λάθος αυτή η θεωρία των καταστροφολόγων. Αν χειριστούμε το πρόγραμμα/μνημόνιο
σωστά, θα έχουμε ανάπτυξη και πρόσβαση στις αγορές το 2017. Το 2014, παρά τα
πολλά λάθη των κυβερνήσεων Παπανδρέου και Σαμαρά, και παρά την αμείλικτη
αντιπολίτευση του Σύριζα, η Ελλάδα είχε την μεγαλύτερη ανάπτυξη στην Ευρωζώνη.
Και ποιο σημαντικό, κατάφερε και εξέδωσε ομόλογα με επιτόκιο 3.5% μόλις δυο
χρόνια μετά το κούρεμα των Ελληνικών ομόλογων κατά 74% το 2012. Είναι προφανές
ότι όταν αυτή η μεγάλη επιτυχία του 2014 έγινε ουσιαστικά χωρίς να έχουν γίνει
διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις και παρά την αυξανομένη πολιτική αβεβαιότητα λόγω
της ανόδου του Σύριζα, τώρα, χωρίς αυτή την αβεβαιότητα (αν γίνει κυβέρνηση
εθνικής σωτήριας) και με τόλμη στις μεταρρυθμίσεις, η Ελλάδα μπορεί να πάει
καλύτερα. Αλλά χρειάζεται επί τέλους να μειωθεί το μέγεθος του κρατικού τομέα,
να ανοίξουν τα κλειστά επαγγέλματα, να γίνουν οι ιδιωτικοποιήσεις, να μειωθεί η
γραφειοκρατία, να μειωθούν οι φόροι στις επιχειρήσεις, και να δημιουργηθούν πιο
φιλικές συνθήκες σε επενδύσεις.
Μύθος
4. Η ΕΚΤ έκλεισε τις τράπεζες, επέβαλε capital controls και πλαφόν
αναλήψεων.
Αλήθεια. Αυτή είναι
προπαγάνδα της κυβέρνησης, εντελώς εκτός πραγματικότητας. Οι τράπεζες έκλεισαν
γιατί οι Έλληνες κατάθετες απέσυραν τις καταθέσεις τους λόγω πολιτικής και
οικονομικής αβεβαιότητας που δημιούργησε η κυβέρνηση με την αλλοπρόσαλλη
διαπραγμάτευση. Η ΕΚΤ όχι μόνο δεν προκάλεσε το κλείσιμο των τραπεζών, αλλά
βοήθησε την Ελλάδα να το αποφύγει για μήνες δίνοντας στις Ελληνικές τράπεζες
έκτακτη ρευστότητα (δηλαδή χρήματα) 125 δις ευρώ, τεράστιο ποσό ίσο με τα 2/3
του ΑΕΠ και περίπου όσες καταθέσεις έχουν απομείνει στις τράπεζες.
Μύθος
5. Το μνημόνιο/πρόγραμμα είναι απαραίτητα υφεσιακό.
Αλήθεια. Εντελώς
λάθος. Οι Ευρωπαίοι θέλουν να μην υπάρχει έλλειμμα στον προϋπολογισμό και να
έχουμε ένα μικρό πλεόνασμα. Υπάρχουν δυο τρόποι να γίνει αυτό. Ο πρώτος είναι
να αυξήσουμε τους φόρους δημιουργώντας ύφεση, όπως κάναμε μέχρι τώρα. Ο
δεύτερος είναι να μειώσουμε το μέγεθος του κράτους και να αυξήσουμε την αποτελεσματικότητα
του χωρίς οριζόντιες περικοπές. Αν ακολουθήσουμε αυτόν το δρόμο, δεν
χρειαζόμαστε αυξήσεις φόρων. Μπορούμε μειώσουμε τις κρατικές δαπάνες και
συγχρόνως να μειώσουμε τους φόρους, αυξάνοντας σημαντικά την ανάπτυξη της
οικονομίας. Φόροι όπως ο ΕΝΦΙΑ μπορούν να καταργηθούν εντελώς.
Μύθος
6. Δεν χρειαζόμαστε διαρθρωτικές αλλαγές.
Αλήθεια. Τεράστιο
ψέμα. Όλοι γνωρίζουμε ότι κομμάτια της Ελληνικής οικονομίας ελέγχονται από
συντεχνίες. Διαρθρωτικές αλλαγές που ανοίγουν τα κλειστά επαγγέλματα στον ανταγωνισμό
θα έχουν τεραστία οφέλη στην οικονομία και θα αντικατοπτριστούν σε χαμηλότερες
τιμές προς όφελος των καταναλωτών και σε μεγαλύτερες εξαγωγές. Κάποτε πρέπει να
δούμε ότι το συμφέρον 11 εκατομμυρίων Ελλήνων υπερβαίνει το συμφέρον των 5.000
της συντεχνίας Α η Β.
Μύθος
7. Χρειαζόμαστε άμεσα ελάφρυνση του χρέους.
Αλήθεια.
Δεν υπάρχει άμεση ανάγκη. Στο χρέος προς τους Ευρωπαίους (περίπου 180
δις) έχουμε περίοδο χάρητος που δεν πληρώνουμε τόκους για αρκετά χρόνια. Γι’
αυτό, βραχυπρόθεσμα δεν έχει σημασία ποσό μεγάλο είναι το χρέος. Μακροπρόθεσμα
όμως έχει. Αρά πρέπει στις συμφωνίες στα επόμενα 2-3 χρόνια να συμφωνήσουν οι
Ευρωπαίοι σε τρία σημεία. Πρώτο να επιμηκυνθούν οι λήξεις των χρεών. Πριν δύο
χρόνια είχα προτείνει να πάνε οι λήξεις στα 75 χρόνια. Με το επιπλέον χρέος του
νέου προγράμματος και με την πολύ χειρότερη κατάσταση της οικονομίας σήμερα,
πρέπει να ζητήσουμε επιμήκυνση στα 100 χρόνια. Δεύτερο, να μεγαλώσει η περίοδος
χάρητος τόκων σε 20 χρόνια. Τρίτον τα τωρινά (πολύ χαμηλά) κυμαινόμενα επιτόκια
να γίνουν σταθερά και μα μην αυξηθούν στο μέλλον. Αν γίνουν αυτά (και οι
Ευρωπαίοι είχαν σχεδόν δεχτεί την επιμήκυνση επί Σαμαρά) η Ελληνική οικονομία
θα μπορέσει να αναπτυχτεί χωρίς να πληρώνει τόκους για πολλά χρόνια, και όταν
έχει αναπτυχτεί θα μπορέσει να αποπληρώσει το χρέος. Επιπλέον, η επιμήκυνση
μειώνει σημαντικά την παρούσα αξία του χρέους και το πόσο θα πληρώσουν τελικά
τα εγγόνια μας.
Μύθος
8. Η διαπραγμάτευση ήταν σκληρή αλλά επιτυχημένη.
Αλήθεια. Ούτε σκληρή
και κάθε άλλο παρά επιτυχημένη. Πέντε μήνες άκαρπης δήθεν διαπραγμάτευσης
δημιούργησαν τεράστια οικονομική αβεβαιότητα. Πολλοί καταθέτες πήραν τα χρήματα
τους από τις τράπεζες και, παρά την βοήθεια της ΕΚΤ, οι τράπεζες έκλεισαν όταν
τελείωσε το προηγούμενο μνημόνιο. Το δημοψήφισμα και οι κλειστές τράπεζες με
την ολική καταστροφή του Grexit μπροστά μας, έφεραν συμφωνία με την Ελλάδα στην
χειρότερη διαπραγματευτική θέση. Η ζημία στην οικονομία είναι τουλάχιστον 15
δις και μπορεί να φτάσει τα 25 δις. Σημαντική αύξηση της ανεργίας είναι αναπόφευκτη.
Η κυβέρνηση είναι 100% υπεύθυνη για τους τερατώδεις οικονομικούς ακροβατισμούς
του κ. Βαρουφάκη (που το Wall Street Journal χαρακτήρισε σαν τον πιο
καταστροφικό ΥΠΟΙΚ) και για τον πολιτικό ακροβατισμό του δημοψηφίσματος. Μια
κυβέρνηση εθνικής σωτήριας τώρα θα μπορέσει να διαπραγματευτεί πολύ καλύτερα.
Παρασκευή 31 Ιουλίου 2015
Ο κόσμος χάνεται κι ο ΣΥΡΙΖΑ… χτενίζεται!
Ο Γιάνης Βαρουφάκης
αποφάσισε σήμερα να εμφανιστεί στη βουλή. Αφησε την Αίγινα και ήρθε στην ολομέλεια του
κοινοβουλίου προκειμένου να ακούσει την απάντηση που θα έδινε ο Αλέξης
Τσίπρας σε επίκαιρη ερώτηση της προέδρου του ΠΑΣΟΚ Φώφης Γεννηματά για
το περιβόητο Plan B που σχεδίαζε ως πρώην ΥΠΟΙΚ με χακάρισμα ΑΦΜ και
δημιουργία παράλληλου τραπεζικού συστήματος.
Και θα πρέπει να ικανοποιήθηκε γιατί ο πρωθυπουργός τον υπερασπίστηκε
και πήρε πάνω του την ευθύνη για το χακάρισμα των ΑΦΜ και για το plan B.
Αλλά όχι μόνο. Ο κ. Τσίπρας αθώωσε τον κ. Βαρουφάκη για όλες τις
κινήσεις του, ενόψει των μηνύσεων που έχουν φθάσει στη βουλή εναντίον
του πρώην ΥΠΟΙΚ. Ο πρωθυπουργός έδειξε έτσι ότι δεν υπάρχει χώρος για
καμία δικαστική διερεύνηση στη βουλή, ούτε για εξεταστική επιτροπή, και
έβαλε φρένο σε όλα τα σενάρια για ποινικές ευθύνες του κ. Βαρουφάκη.
Κι όπως σχολιάζει χαρακτηριστικά στο facebook ο Νίκος Μπίστης-
Ο καλός και ο κακός " σύντροφος"
------------------------------------------------------
Ο ένας τον καλύπτει σήμερα πλήρως στην Βουλή.
Ο άλλος και alter ego του πρώτου τον απειλεί χτες στο κόμμα με Ειδικό Δικαστήριο.
------------------------------------------------------
Ο ένας τον καλύπτει σήμερα πλήρως στην Βουλή.
Ο άλλος και alter ego του πρώτου τον απειλεί χτες στο κόμμα με Ειδικό Δικαστήριο.
Το μήνυμα σαφές : Κάτσε καλά, να κάτσουμε και εμείς καλά.
Μπορούμε και τα δύο με την ίδια άνεση.
Πως το λένε αυτό στην Σικελία;
Πως το λένε αυτό στην Σικελία;
Τετάρτη 29 Ιουλίου 2015
Έρχεται αριστερή φοροεπιδρομή...
Η Ελπίδα χάθηκε κάπου στο δρόμο, Στη θέση της ήρθε η ανελέητη Φοροκαταιγίδα.
Διαδοχικά... ραβασάκια από την εφορία θα αρχίσουν να λαμβάνουν από εδώ και στο εξής και μέχρι το τέλος του έτους οι πολίτες. Ο λογαριασμός βαρύς. Σύμφωνα με ορισμένες εκτιμήσεις, αγγίζει τα 8 δισ. ευρώ, σύμφωνα με άλλες, όμως, ακόμη και τα 25 δισ. ευρώ.
Το ημερολόγιο των... πληρωμών έχει ως εξής:
Ιούλιος
- Φόρος εισοδήματος φυσικών προσώπων -Για όσους έκαναν φορολογική δήλωση μέχρι τις 18 Ιουλίου, δηλαδή για τρία εκατ. φορολογούμενους.
- Φόρος εισοδήματος νομικών προσώπων -Παράλληλα με την υποβολή της δήλωσης για 100.0000 από τις 250.000 επιχειρήσεις (η προθεσμία μετατέθηκε για τις 20 Αυγούστου).
- Φόρος εισοδήματος φυσικών προσώπων -Πρώτη ή δεύτερη δόση ανάλογο με το πότε υπέβαλλε κανείς φορολογική δήλωση
- Φόρος εισοδήματος νομικών προσώπων -Πρώτη ή δεύτερη δόση ανάλογα με το πότε υπέβαλλαν δήλωση.
- Τέλος επιτηδεύματος 2013 (πληρώνεται από 150.000 εταιρείες
- Ρύθμιση 100 δόσεων -Δόση από 850.000 φυσικά πρόσωπα και επιχειρήσεις
- Φόρος πολυτελείας -Μέσα στον Αύγουστο θα σταλούν τα διορθωμένα εκκαθαριστικά με τον πρόσθετο φόρο πολυτελούς διαβίωσης σε έχοντες σκάφη αναψυχής άνω των πέντε μέτρων, σε ιδιοκτήτες Ι.Χ. άνω των 2.500 κυβικών, αλλά και σε κατόχους ακινήτων με πισίνα.
- Φόρος εισοδήματος φυσικών προσώπων -Τρίτη ή δεύτερη δόση ανάλογα με το πότε υπέβαλλαν φορολογική δήλωση
- Φόρος εισοδήματος νομικών προσώπων -Τρίτη ή δεύτερη δόση
- 100 δόσεις
- Τέλος επιτηδεύματος 2013
- ΦΠΑ μεγάλων επιχειρήσεων
- ΕΝΦΙΑ
- Φόρος εισοδήματος φυσικών προσώπων
- Φόρος εισοδήματος νομικών προσώπων
- Τέλος επιτηδεύματος
- 100 δόσεις
- Φόρος εισοδήματος φυσικών προσώπων
- Φόρος εισοδήματος νομικών προσώπων
- 100 δόσεις
- ΕΝΦΙΑ
- Φόρος εισοδήματος νομικών προσώπων
- 100 δόσεις
- Τέλη κυκλοφορίας
- ΕΝΦΙΑ
Πηγή: www.iefimerida.gr
Τρίτη 28 Ιουλίου 2015
Κυβερνητικοί διαπραγματεύονται την προσωπική τους ελευθερία
Πληθαίνουν οι πληροφορίες που θέλουν κορυφαία πολιτικά πρόσωπα να βρίσκονται σε διαπραγμάτευση για την προσωπική τους ελευθερία, καθώς σφίγγει ο κλοιός της Δικαιοσύνης γύρω τους.
Η διαπραγμάτευση γίνεται τόσο με τους έξω -βλέπε Θεσμούς-Τρόικα-, όσο και με τους μέσα -πρόσωπα από το χώρο της αντιπολίτευσης.
Στα πλαίσια της εσωτερικής διαπραγμάτευσης έχει μπει σύμφωνα με πληροφορίες, ακόμη και το περίφημο bonus των 50 εδρών που παίρνει με τον ισχύοντα εκλογικό νόμο το πρώτο κόμμα.
Μάλιστα, η καυτή ανάσα της Δικαιοσύνης προκαλεί κινήσεις πανικού σε κάποια από τα εμπλεκόμενα πρόσωπα.
Όταν λέμε ότι η διαπραγμάτευση της προσωπικής τους ελευθερίας (με απλά λόγια να μην πάνε φυλακή) γίνεται και με τους έξω, εννοούμε ότι τόσο οι Θεσμοί, όσο και παράγοντες των ΗΠΑ, διαθέτουν επιβαρυντικά στοιχεία για τους εμπλεκόμενους τα οποία θα μπορούσαν να επιφέρουν ακόμη και ποινές ισόβιας κάθειρξης.
Μάλιστα, όσα πρόκειται να αποκαλυφθούν το προσεχές διάστημα θα προκαλέσουν τεκτονικό σεισμό.
Αναδημοσίευση από-www.eyedoll.gr
Η διαπραγμάτευση γίνεται τόσο με τους έξω -βλέπε Θεσμούς-Τρόικα-, όσο και με τους μέσα -πρόσωπα από το χώρο της αντιπολίτευσης.
Στα πλαίσια της εσωτερικής διαπραγμάτευσης έχει μπει σύμφωνα με πληροφορίες, ακόμη και το περίφημο bonus των 50 εδρών που παίρνει με τον ισχύοντα εκλογικό νόμο το πρώτο κόμμα.
Μάλιστα, η καυτή ανάσα της Δικαιοσύνης προκαλεί κινήσεις πανικού σε κάποια από τα εμπλεκόμενα πρόσωπα.
Όταν λέμε ότι η διαπραγμάτευση της προσωπικής τους ελευθερίας (με απλά λόγια να μην πάνε φυλακή) γίνεται και με τους έξω, εννοούμε ότι τόσο οι Θεσμοί, όσο και παράγοντες των ΗΠΑ, διαθέτουν επιβαρυντικά στοιχεία για τους εμπλεκόμενους τα οποία θα μπορούσαν να επιφέρουν ακόμη και ποινές ισόβιας κάθειρξης.
Μάλιστα, όσα πρόκειται να αποκαλυφθούν το προσεχές διάστημα θα προκαλέσουν τεκτονικό σεισμό.
Αναδημοσίευση από-www.eyedoll.gr
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)







